فولاد جهان در تله رکود؛ رونق بازار تا ۲۰۲۷ به تعویق افتاد

بازار جهانی فولاد در شرایطی پیچیده قرار گرفته است؛ از یک سو ضعف تقاضا در بازارهای بزرگ ادامه دارد و از سوی دیگر، رشد هزینه‌های انرژی، مواد اولیه و حمل‌ونقل، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. هم‌زمان افزایش صادرات فولاد چین، محدودیت‌های تجاری و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی، نوسانات بازار محصولات فولادی را افزایش داده‌اند.

بر اساس تازه‌ترین گزارش انجمن بین‌المللی تولیدکنندگان و صادرکنندگان میلگرد، مقاطع و محصولات طویل فولادی (IREPAS)، وضعیت توازن عرضه و تقاضا در بازار محصولات طویل فولادی از ماه ژوئن، به‌ویژه در تجارت بین‌المللی، اندکی تضعیف شده است. با این حال، فولادسازان به‌تدریج در حال تطبیق با شرایط جدید بازار هستند.

افت تولید فولاد چین در میانه ضعف بازار جهانی

تولید جهانی فولاد که در ژوئن نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۷ درصد افزایش یافته بود، در ژوئیه ۰.۳ درصد کاهش پیدا کرد. در همین بازه، تولید فولاد چین نیز با افت ۳.۶ درصدی مواجه شد.

با وجود این کاهش، مجموع تولید جهانی فولاد در هفت ماه نخست سال تنها ۰.۶ درصد افت داشته است؛ آماری که نشان می‌دهد هنوز نشانه روشنی از کاهش محسوس عرضه یا شکل‌گیری یک توازن جدید میان عرضه و تقاضا در بازار جهانی مشاهده نمی‌شود.

تنش‌های سیاسی هزینه تجارت فولاد را بالا برد

از نگاه کارشناسان IREPAS، پیش‌بینی مسیر آینده بازار فولاد همچنان با ابهام همراه است. تحولات ژئوپلیتیکی در مناطق حساسی مانند دریای سیاه و تنگه هرمز، جریان تجارت و شبکه‌های لجستیکی را تحت فشار قرار داده و افزایش هزینه حمل‌ونقل، اثر مستقیمی بر قیمت فولاد گذاشته است.

هم‌زمان، افزایش قیمت گاز طبیعی، برق و زغال‌سنگ هزینه تولید فولاد را بالا برده و فضای تورمی در این بازار ایجاد کرده است. در نتیجه، بازار با شرایطی روبه‌روست که در آن کاهش تقاضا و افزایش هزینه‌های تولید هم‌زمان اتفاق افتاده‌اند؛ ترکیبی که معمولاً نوسان قیمت‌ها را تشدید می‌کند.

صادرات چین؛ واکنش فولادسازان به رکود داخلی

رکود بخش املاک چین همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر مصرف فولاد این کشور است. سرمایه‌گذاری در بخش املاک چین طی هفت ماه نخست سال، ۱۹.۲ درصد کاهش یافته است.

در چنین شرایطی، فولادسازان چینی برای جبران کاهش تقاضای داخلی، حضور خود در بازارهای صادراتی را افزایش داده‌اند. صادرات فولاد چین در ژوئیه از ۱۰ میلیون تن عبور کرد و صادرات میلگرد نیز در این ماه ۲۰.۹ درصد افزایش یافت.

از سوی دیگر، اجرای محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر برای واردات فولاد در اتحادیه اروپا و بریتانیا از ابتدای ژوئیه، تا حدی به بهبود توازن بازارهای داخلی این مناطق کمک کرده است. با این حال، بخشی از فولاد مازاد چین و سایر تولیدکنندگان به سمت بازارهای آزادتر جهان حرکت کرده و فشار رقابتی را افزایش داده است.

اروپا؛ فولاد گران‌تر شد، اما تقاضا افزایش نیافت

بازار فولاد اروپا همچنان با ضعف مصرف مواجه است و رکود فصلی و کاهش فعالیت‌های ساختمانی، تقاضا را محدود کرده است. با وجود این، رشد قیمت انرژی و افزایش هزینه حمل‌ونقل رودخانه‌ای در پی کاهش سطح آب مسیرهای آبی مهم اروپا، هزینه تولید و جابه‌جایی فولاد را بالا برده است.

بر همین اساس، افزایش قیمت محصولات فولادی در اروپا بیشتر از آنکه نتیجه رونق مصرف باشد، تحت تأثیر رشد هزینه مواد اولیه، انرژی و حمل‌ونقل رخ داده است.

آمریکا در مسیر متفاوت بازار جهانی فولاد

شرایط بازار فولاد آمریکا نسبت به اروپا و بسیاری از دیگر بازارهای بزرگ متفاوت است. تحویل فولاد تولید داخل آمریکا در نیمه نخست سال ۵.۳ درصد افزایش داشته و پیش‌بینی می‌شود مصرف فولاد این کشور در مجموع سال جاری ۱.۷ درصد رشد کند.

پروژه‌های زیرساختی و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با بخش فناوری، به‌ویژه توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز هوش مصنوعی، از مهم‌ترین عوامل پشتیبان تقاضای فولاد در بازار آمریکا هستند.

در همین حال، واردات فولاد آمریکا از ابتدای سال ۲۲ درصد کاهش یافته است. اگرچه نرخ بالای بهره همچنان بر بازار مسکن این کشور فشار وارد می‌کند، اما کاهش واردات شرایط مساعدتری را برای تولیدکنندگان داخلی فراهم کرده است.

فشار هزینه‌ها بر قیمت محصولات طویل ادامه دارد

کارشناسان IREPAS بر این باورند که در سه‌ماهه آینده، قیمت محصولات طویل فولادی همچنان بیشتر از سمت عرضه و هزینه‌های تولید تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

افزایش هزینه تولید، محدودیت‌های تجاری و اختلال در زنجیره‌های حمل‌ونقل ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی، مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت‌ها خواهند بود. در بازار قراضه فولادی نیز شرایط همچنان ضعیف است و فولادسازان برای حفظ حاشیه سود، خرید مواد اولیه را با احتیاط بیشتری انجام می‌دهند.

رونق تقاضای جهانی فولاد تا ۲۰۲۷ بعید است

برآورد IREPAS نشان می‌دهد بازار جهانی فولاد برای بازگشت به یک دوره رونق جدی همچنان باید منتظر بماند و انتظار نمی‌رود تقاضای جهانی پیش از سال ۲۰۲۷ بهبود قابل‌توجهی پیدا کند.

با این حال، برخی بازارها از چشم‌انداز بهتری برخوردارند. هند، کشورهای جنوب شرق آسیا، آفریقا و بخش‌هایی از بازار ساخت‌وساز آمریکا از جمله مناطقی هستند که می‌توانند فرصت‌های بیشتری برای فروش محصولات فولادی ایجاد کنند.

در اوکراین نیز بازار محصولات طویل فولادی در سال ۲۰۲۵ شاهد رشد واردات بوده است. واردات این محصولات نسبت به سال ۲۰۲۴ با افزایش ۵۸.۶ درصدی به ۲۷۲ هزار و ۶۱۰ تن رسید؛ آماری که نشان‌دهنده افزایش نیاز این بازار به محصولات فولادی وارداتی است.

در مجموع، بازار جهانی فولاد در کوتاه‌مدت همچنان تحت تأثیر ترکیب پیچیده‌ای از تقاضای ضعیف، مازاد عرضه، افزایش هزینه‌های تولید و نااطمینانی‌های تجاری و ژئوپلیتیکی قرار خواهد داشت و بازگشت پایدار تقاضا به سال‌های بعد موکول شده است.