افت ۱۳.۲ درصدی تولید آهن اسفنجی ایران در نیمه نخست ۲۰۲۶؛ هند در صدر باقی ماند

آمار تولید آهن اسفنجی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ از کاهش قابل‌توجه تولید ایران حکایت دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، تولید این محصول در ایران با افت ۱۳.۲ درصدی نسبت به دوره مشابه، به حدود ۱۴ میلیون تن رسید.

این کاهش در شرایطی رقم خورد که مجموع تولید آهن اسفنجی در ۱۲ کشور گزارش‌دهنده، تنها ۱ درصد افت داشت و به ۶۱.۸ میلیون تن رسید. اختلاف میان میزان کاهش تولید ایران و متوسط افت جهانی، بیانگر تفاوت روند فعالیت تولیدکنندگان اصلی این محصول است؛ محصولی که نقش مهمی در تأمین مواد اولیه واحدهای فولادسازی کشور دارد.

در میان تولیدکنندگان بزرگ جهان، هند با افزایش ۶ درصدی تولید و ثبت ۳۱ میلیون تن، همچنان رتبه نخست را در اختیار داشت. ایران با تولید حدود ۱۴ میلیون تن در جایگاه دوم قرار گرفت و روسیه با ۴.۲۵ میلیون تن، رتبه سوم را به خود اختصاص داد.

مکزیک نیز با رشد نزدیک به ۲۰ درصدی، تولید آهن اسفنجی خود را به ۳.۴۱ میلیون تن رساند. در مقابل، تولید این محصول در عربستان و قطر به‌ترتیب ۲۸.۴ و ۲۰.۴ درصد کاهش یافت.

رشد زنجیره فولاد هند در برابر افت تولید ایران

همزمان با افزایش تولید آهن اسفنجی در هند، تولید فولاد خام این کشور نیز روند صعودی داشت. بر اساس آمار منتشرشده، تولید فولاد خام هند در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۷.۱ درصدی به ۸۷ میلیون تن رسید.

این روند در مقایسه با کاهش تولید آهن اسفنجی ایران، تفاوت عملکرد دو کشور در زنجیره فولاد را نشان می‌دهد. آهن اسفنجی از مواد اولیه اصلی واحدهای فولادسازی مبتنی بر کوره قوس الکتریکی به شمار می‌رود و تغییرات تولید آن می‌تواند بر تأمین مواد اولیه و روند فعالیت این واحدها تأثیرگذار باشد.

از این منظر، افت تولید آهن اسفنجی ایران علاوه بر تأثیر بر بازار این محصول، باید در ارتباط با وضعیت تأمین نهاده‌های زنجیره فولاد و عملکرد واحدهای فولادسازی مورد بررسی قرار گیرد.

وضعیت تولید فولاد خام در جهان

در سطح جهانی، تولید فولاد خام در ۷۰ کشور گزارش‌دهنده طی نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با کاهش ۰.۷ درصدی به ۹۳۱.۵ میلیون تن رسید.

آسیا و اقیانوسیه با تولید ۶۹۰.۱ میلیون تن، همچنان بزرگ‌ترین منطقه تولیدکننده فولاد جهان بود؛ هرچند میزان تولید این منطقه نسبت به دوره مشابه ۰.۹ درصد کاهش یافت.

در مقابل، آفریقا و آمریکای شمالی عملکرد متفاوتی داشتند و به‌ترتیب رشد ۱۰ و ۵.۷ درصدی تولید فولاد خام را ثبت کردند. این آمار نشان می‌دهد روند تولید فولاد در مناطق مختلف جهان یکسان نبوده و برخی مناطق برخلاف جریان کاهشی بازار جهانی، با افزایش تولید همراه شده‌اند.

ضرورت بررسی همزمان تولید آهن اسفنجی و فولاد خام

مقایسه آمار تولید کشورهای اصلی نشان می‌دهد مسیر توسعه زنجیره فولاد در بازارهای مختلف با تفاوت‌هایی همراه است. هند با افزایش تولید آهن اسفنجی و فولاد خام، روند رشد خود را ادامه داده؛ اما ایران در تولید یکی از نهاده‌های کلیدی فولادسازی با کاهش قابل‌توجهی مواجه شده است.

بر همین اساس، ارزیابی وضعیت صنعت فولاد کشور تنها با بررسی آمار تولید فولاد خام امکان‌پذیر نیست و روند تولید آهن اسفنجی نیز به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم در تحلیل عملکرد زنجیره فولاد و وضعیت تأمین مواد اولیه باید مورد توجه قرار گیرد.
منبع: معدن۲۴