ایمیدرو بر توسعه معدن هوشمند و اکتشاف ذخایر عمیق تأکید کرد

محمدمسعود سمیعی‌نژاد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیأت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، در هفدهمین همایش تحقیق و توسعه صنایع و معادن ایران با عنوان «اکتشاف، معدن هوشمند و نقشه راه آینده صنایع معدنی ایران» اظهار کرد: آینده معدن‌کاری تنها به میزان ذخایر معدنی کشورها وابسته نیست، بلکه توانایی اکتشاف ذخایر جدید، دسترسی به اعماق بیشتر، استفاده از داده‌ها و هوش مصنوعی، توسعه اتوماسیون و افزایش بهره‌وری در کنار مدیریت مصرف آب و انرژی، جایگاه کشورها را در زنجیره جهانی معدن و صنایع معدنی مشخص می‌کند.

وی با تأکید بر ضرورت قرار گرفتن تحقیق و توسعه در مرکز تصمیم‌گیری شرکت‌های معدنی افزود: فعالیت‌های پژوهشی زمانی ارزش راهبردی دارند که به حل مسائل واقعی صنعت، کاهش هزینه‌های حفاری و استخراج، افزایش ضریب بازیابی، بهبود ایمنی، افزایش عمر تجهیزات و شناسایی ذخایر جدید منجر شوند.

اکتشاف عمیق و فناوری‌های نوین در اولویت معدن‌کاری

رئیس هیأت عامل ایمیدرو با اشاره به چالش‌هایی همچون کاهش عیار ذخایر، افزایش عمق استخراج، رشد هزینه‌های عملیاتی، محدودیت منابع آب و انرژی و فرسودگی ماشین‌آلات تصریح کرد: عبور از این چالش‌ها تنها با افزایش سرمایه‌گذاری فیزیکی امکان‌پذیر نیست و توسعه دانش، فناوری، نوآوری و تربیت نیروی انسانی متخصص باید به‌طور جدی دنبال شود.

سمیعی‌نژاد توسعه فناوری‌های اکتشافی و روش‌های پیشرفته حفاری را از محورهای اصلی تحقیق و توسعه در بخش معدن دانست و گفت: فناوری‌های نوین با افزایش کیفیت داده‌های اکتشافی، تسریع عملیات و کاهش هزینه‌های شناسایی و ارزیابی ذخایر در اعماق بیشتر، زمینه گسترش فعالیت‌های معدنی را فراهم می‌کنند.

وی همچنین با اشاره به وجود ذخایر کم‌عیار و پیچیدگی‌های کانی‌شناسی در بخشی از منابع معدنی کشور، بر ضرورت توسعه روش‌های نوین فرآوری تأکید کرد. به گفته وی، به‌کارگیری این فناوری‌ها می‌تواند بهره‌برداری اقتصادی از ذخایری را ممکن کند که در گذشته از توجیه اقتصادی کافی برخوردار نبودند.

فناوری‌های کم‌آب‌بر؛ راهکار کاهش هزینه‌های صنایع معدنی

معاون وزیر صمت مدیریت مصرف آب و انرژی را از الزامات توسعه پایدار صنایع معدنی دانست و اظهار کرد: توسعه فناوری‌های کم‌آب‌بر، بازیافت و بازچرخانی آب در کارخانه‌های فرآوری و بهینه‌سازی مصرف انرژی، علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، می‌تواند رقابت‌پذیری محصولات معدنی ایران را افزایش دهد.

وی افزود: میزان صرفه‌جویی در منابع، کاهش هزینه‌ها، افزایش بازیابی مواد معدنی و بهبود کیفیت محصولات باید از شاخص‌های اصلی ارزیابی اثربخشی فعالیت‌های تحقیق و توسعه در صنایع معدنی باشد.

ضرورت اتصال دانشگاه‌ها به نیازهای واقعی معدن

سمیعی‌نژاد با اشاره به ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور و نیازهای فناورانه شرکت‌های معدنی، فاصله میان پژوهش‌های علمی و نیازهای عملیاتی صنعت را یکی از چالش‌های این حوزه برشمرد.

وی تأکید کرد: مسائل واقعی و اولویت‌دار شرکت‌های معدنی باید به محور اصلی پژوهش‌های دانشگاهی تبدیل شوند. در همین راستا، ایجاد مراکز مشترک تحقیق و توسعه با اهداف روشن، بودجه پایدار، برنامه اجرایی مشخص و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری می‌تواند به تقویت همکاری صنعت و دانشگاه کمک کند.

رئیس هیأت عامل ایمیدرو همچنین حمایت مؤثر از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های معدنی را ضروری دانست و تدوین نقشه راه فناوری و تحقیق و توسعه برای افق ۵ تا ۱۰ ساله را مورد تأکید قرار داد.

به گفته وی، این نقشه راه باید با برنامه‌های سرمایه‌گذاری، توسعه تولید، تأمین تجهیزات، تربیت نیروی انسانی و نیازهای آینده شرکت‌های معدنی هماهنگ باشد تا مسیر توسعه فناوری در این بخش به‌صورت هدفمند دنبال شود.

توسعه پایدار معدن با توجه به محیط‌زیست و جوامع محلی

معاون وزیر صمت در پایان با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد زیست‌محیطی و اجتماعی فعالیت‌های معدنی خاطرنشان کرد: ارزیابی عملکرد پروژه‌های معدنی نباید تنها بر میزان استخراج یا سودآوری کوتاه‌مدت متمرکز باشد.

وی مدیریت پسماندها و باطله‌های معدنی، کاهش گردوغبار و آلاینده‌ها، بازچرخانی آب، احیای اراضی معدنی، ارتقای ایمنی کارکنان و توجه به جوامع محلی را از مؤلفه‌های مهم توسعه پایدار در بخش معدن دانست.

بر اساس این دیدگاه، آینده رقابت‌پذیری صنایع معدنی ایران به میزان توانایی این بخش در پیوند دادن اکتشاف پیشرفته، فناوری‌های هوشمند، تحقیق و توسعه و الزامات زیست‌محیطی وابسته است؛ مسیری که می‌تواند زمینه افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و استفاده کارآمدتر از ذخایر معدنی کشور را فراهم کند.
منبع: دنیای معدن