زرندی: ساخت افزایشی و مواد پیشرفته در مسیر تحول آینده فولاد مبارکه

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در نخستین گردهمایی ملی و تخصصی زنجیره ساخت افزایشی که به همت دانشگاه تهران برگزار شد، به تشریح برنامه‌های توسعه‌ای این گروه برای افق ۱۴۱۴ پرداخت و گفت: فولاد مبارکه ۶ محور راهبردی را در برنامه‌های آینده خود دنبال می‌کند که توسعه محصولات پیشرفته و دارای ارزش افزوده بالا یکی از مهم‌ترین آن‌هاست.

وی با تأکید بر ضرورت حرکت صنایع بزرگ به سمت فناوری‌های نوین اظهار کرد: فولاد مبارکه باید در حوزه‌هایی فعالیت کند که امکان ورود سایر مجموعه‌ها به آن‌ها محدود است. از این رو، توسعه محصولات خاص و فناوری‌های پیشرفته باید در مرکز برنامه‌های توسعه‌ای این شرکت قرار گیرد.

زرندی با اشاره به شرایط دشوار اخیر و چالش‌های پیش‌روی صنعت فولاد افزود: با وجود محدودیت‌ها و مشکلاتی که مجموعه در دوره گذشته تجربه کرد، برنامه‌های بلندمدت توسعه‌ای متوقف نشد. در کنار تداوم تولید و اجرای اقدامات بازسازی، بخشی از نیروهای مجموعه به‌صورت مستمر پیگیر طرح‌های توسعه‌ای و برنامه‌های آینده بودند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، توسعه محصولات ویژه، تولید سبز و نوآوری هوشمند را از دیگر اولویت‌های این گروه دانست و بیان کرد: یکی از اهداف ما این است که از جایگاه مصرف‌کننده فناوری و دانش خارجی فاصله بگیریم و به مجموعه‌ای تبدیل شویم که بتواند دانش فنی و تجربیات خود را در اختیار دیگران قرار دهد. تجربه بازسازی‌های اخیر نشان داد فولاد مبارکه از ظرفیت فنی و عملیاتی قابل‌توجهی برخوردار است که می‌تواند به مزیت اقتصادی و منبع درآمد جدید تبدیل شود.

وی همچنین از برنامه‌های این مجموعه برای گسترش همکاری‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاری در صنایع مکمل خبر داد و گفت: در مدل تخصیص منابع، حدود ۷۰ درصد سرمایه‌گذاری‌ها به فعالیت‌های اصلی، ۲۰ درصد به صنایع و کسب‌وکارهای مکمل و ۱۰ درصد به حوزه‌های جدید اختصاص پیدا می‌کند.

سه پیشران تحول در فولاد مبارکه

زرندی با اشاره به روندهای مهم صنعت فولاد جهان، اقتصاد چرخشی، تحول دیجیتال و توسعه مواد پیشرفته را ۳ محور اثرگذار بر آینده این صنعت معرفی کرد و گفت: بررسی عملکرد شرکت‌های بزرگ فولادی دنیا نشان می‌دهد این حوزه‌ها به بخش مهمی از راهبردهای توسعه‌ای تبدیل شده‌اند و فولاد مبارکه نیز برنامه‌های خود را با این تحولات هماهنگ می‌کند.

وی اقتصاد چرخشی را یکی از الزامات آینده صنعت فولاد دانست و اظهار کرد: توجه به اقتصاد چرخشی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای تداوم فعالیت‌های صنعتی و حفظ بازارهای صادراتی محسوب می‌شود. در صورت عقب‌ماندن از الزامات این حوزه، صنایع فولادی ممکن است در سال‌های آینده با محدودیت‌های جدی در صادرات مواجه شوند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، تحول دیجیتال را دومین محور راهبردی عنوان کرد و افزود: در این زمینه، ۷ پروژه مهم در حال اجراست که روند پیشرفت آن‌ها مطلوب ارزیابی می‌شود. توسعه مواد پیشرفته نیز از دیگر موضوعاتی است که برای آن برنامه‌ریزی کرده‌ایم و معتقدیم باید در سطح صنعت کشور با جدیت بیشتری دنبال شود.

زرندی با اشاره به فعالیت‌های فولاد مبارکه در زمینه فولادهای پیشرفته تصریح کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده، هنوز در حوزه مواد پیشرفته و فناوری‌های مرتبط، به یک حرکت منسجم و فراگیر در سطح کشور نرسیده‌ایم. برای عبور از مرحله مطالعات و ایده‌پردازی، لازم است دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و صنایع بزرگ همکاری مؤثرتری داشته باشند و پروژه‌های اجرایی و صنعتی تعریف کنند.

توسعه سبد محصولات با ارزش افزوده بالا

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در ادامه به برنامه‌های این شرکت برای تأمین نیاز صنایع پیشرفته اشاره کرد و گفت: در حوزه محصولات با ارزش افزوده بالا، طرح‌های متعددی در حال پیگیری است. پروژه فولادهای الکتریکی به مراحل پایانی نزدیک شده و برای ورود به مرحله اجرا دنبال می‌شود. همچنین سرمایه‌گذاری‌های جدیدی برای تولید گریدهای باکیفیت‌تر فولاد موردنیاز صنعت خودرو در دستور کار قرار دارد.

وی ادامه داد: در بخش لوازم خانگی و بسته‌بندی، سهم قابل‌توجهی از نیاز بازار را تأمین می‌کنیم و طرح جدید ورق رنگی نیز با هدف توسعه محصولات پیشرفته دنبال می‌شود. علاوه بر این، ایجاد زیرساخت‌های تولید محصولات موردنیاز صنایع پیشرفته در قالب یک طرح بزرگ در حال طراحی است.

زرندی درباره برنامه ایجاد مجموعه‌ای با عنوان «فولاد آینده» گفت: در حال تدوین مدلی هستیم که در کنار فولاد مبارکه، یک مجتمع نوآوری و فناوری با ظرفیت‌های مختلف شکل بگیرد. در این مجموعه، ایجاد پایلوت‌پلنت‌ها، حضور دانشگاه‌ها و مشارکت شرکت‌های فناور با رویکردی متفاوت پیش‌بینی شده است. ابعاد طرح نسبت به مراحل اولیه تکمیل‌تر شده و تیم اجرایی آن نیز مشخص شده است. هدف، ایجاد الگویی برای توسعه نوآوری در سطح کشور است.

ساخت افزایشی؛ مسیر ورود به کسب‌وکارهای جدید

زرندی با اشاره به اهمیت ساخت افزایشی در صنایع آینده اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد این فناوری در صورت رسیدن به مرحله صنعتی، می‌تواند یکی از حوزه‌های فعالیت جدید فولاد مبارکه باشد. نگاه ما به ساخت افزایشی صرفاً پژوهشی یا دانشگاهی نیست، بلکه آن را فرصتی برای ایجاد کسب‌وکار و توسعه فعالیت‌های صنعتی آینده می‌دانیم.

وی با تأکید بر نقش سرمایه‌گذاری صنایع بزرگ در توسعه فناوری‌های نوین افزود: برای شکل‌گیری تحول صنعتی، حضور شرکت‌های بزرگ و سرمایه‌گذاری هدفمند ضروری است. شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌توانند در کنار این مجموعه‌ها، نقش مهمی در توسعه فناوری ایفا کنند؛ اما عبور از مرحله پژوهش و رسیدن به تولید صنعتی، نیازمند تعریف پروژه‌های بزرگ و تأمین منابع مالی است.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اعلام آمادگی این مجموعه برای همکاری با دانشگاه‌ها و فعالان فناوری در حوزه ساخت افزایشی گفت: به‌دنبال شناسایی کسب‌وکارهای جدید برای آینده فولاد مبارکه هستیم و این فناوری می‌تواند یکی از مسیرهای تحقق چنین هدفی باشد. انتظار داریم نشست‌های تخصصی به شکل‌گیری پروژه‌های سرمایه‌گذاری و صنعتی منجر شوند و خروجی آن‌ها تنها به فعالیت‌های علمی محدود نماند.

وی با اشاره به تجربه‌های صنعتی استفاده از ساخت افزایشی بیان کرد: در برخی کاربردهای این فناوری، کاهش قابل‌توجه زمان تعمیر و بازسازی تجهیزات گزارش شده است؛ به‌طوری‌که در نمونه‌هایی، زمان انجام عملیات تا ۹۰ درصد کاهش یافته و در مواردی نیز تعداد قطعات تولیدشده چند برابر روش‌های متعارف بوده است.

ضرورت تبدیل ظرفیت علمی به سرمایه‌گذاری صنعتی

زرندی با اشاره به روند توسعه جهانی مواد پیشرفته و فناوری‌های نوین تولید گفت: مواد پیشرفته از حوزه‌هایی است که با سرعت زیادی در صنایع جهان در حال گسترش است و ایران نیز باید توجه بیشتری به آن داشته باشد. فولاد مبارکه در حال بررسی جایگاه خود در این بازار است و امیدواریم با استفاده از ظرفیت‌های علمی و صنعتی کشور، به‌تدریج وارد این عرصه شویم.

وی همچنین توسعه سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی را از برنامه‌های مهم فولاد مبارکه برشمرد و افزود: با وجود چالش‌های موجود، سرمایه‌گذاری در بخش‌های مرتبط با گاز و برق در دستور کار قرار دارد. در همین راستا، پروژه‌هایی در حوزه توزیع گاز و تأمین انرژی در حال پیگیری است.

فولاد سبز؛ محور برنامه‌های بلندمدت

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، فولاد سبز را یکی از اولویت‌های اصلی برنامه‌های آینده این گروه معرفی کرد و گفت: این رویکرد با جدیت دنبال می‌شود و متناسب با آن، تغییراتی در ساختار مجموعه ایجاد شده است. برنامه‌های سالانه نیز بر اساس این جهت‌گیری تدوین می‌شوند و طرح‌هایی مانند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، بازیابی منابع و بهینه‌سازی مصرف انرژی در همین چارچوب قرار دارند.

زرندی با اشاره به فناوری‌های کم‌کربن و بازیابی منابع افزود: اقداماتی برای دریافت تأییدیه‌ها و مجوزهای بین‌المللی انجام شده و موضوعاتی مانند هیدروژن، جذب و ذخیره‌سازی کربن (CCS) و احیای مستقیم مبتنی بر هیدروژن نیز به‌عنوان روندهای مهم آینده صنعت فولاد مورد بررسی قرار گرفته‌اند. با این حال، اجرای این فناوری‌ها باید با توجه به شرایط اقتصادی، زیرساختی و فنی کشور انجام شود.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد نخستین نمایشگاه ملی ساخت افزایشی، زمینه گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع بزرگ را فراهم کند و گفت: فولاد مبارکه ۳ پیشران تحول دیجیتال، اقتصاد چرخشی و توسعه مواد پیشرفته را به‌صورت جدی دنبال می‌کند. امیدواریم این رویداد به‌ویژه در حوزه مواد پیشرفته و ساخت افزایشی، زمینه‌ساز تحولی تازه در صنعت کشور و شکل‌گیری مسیرهای جدید سرمایه‌گذاری و تولید صنعتی باشد.
منبع: دنیای معدن