افزایش هزینه گاز و تداوم محدودیت برق دو چالش هم‌زمان صنعت فولاد
گروه: فولاد | کد خبر: ۷۹۴۸ | تاریخ: ۲۷ مهر ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۲
افزایش هزینه انرژی در کنار ناپایداری تأمین آن، به یکی از چالش‌های مهم زنجیره فولاد تبدیل شده است. اهمیت این موضوع به نقش گاز طبیعی در فرآیند تولید آهن اسفنجی بازمی‌گردد؛ جایی که گاز تنها یک حامل انرژی نیست، بلکه در فرآیند احیای مستقیم سنگ‌آهن نقش اساسی دارد و جایگزینی آن با سوخت‌های دیگر به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.
در چنین شرایطی، فولادسازان پیش از آغاز فصل سرما با دو نگرانی روبه‌رو هستند: افزایش هزینه تأمین انرژی و احتمال تشدید محدودیت در دسترسی به گاز و برق. تداوم این وضعیت می‌تواند بر تولید، هزینه تمام‌شده محصولات و عملکرد سایر حلقه‌های زنجیره فولاد اثر بگذارد.
ضرورت تأمین پایدار انرژی برای صنایع معدنی
تداوم فعالیت واحدهای معدنی و فولادی به تأمین منظم انرژی و برنامه‌ریزی هماهنگ برای مدیریت محدودیت‌های برق و گاز وابسته است. تأمین به‌موقع گاز موردنیاز کارخانه‌ها در ماه‌های سرد، نقش مهمی در جلوگیری از افت ظرفیت تولید و حفظ سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در زنجیره معدن و صنایع معدنی دارد.
در همین زمینه، انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در نامه‌ای به رئیس‌جمهور، نسبت به ادامه محدودیت‌های انرژی و به‌ویژه اعمال محدودیت ۸۵ درصدی برق برای واحدهای فولادی در مهرماه اعتراض کرده و خواستار رفع محدودیت‌ها، اجرای تعهدات دولت و تأمین برق موردنیاز این صنعت شده است.
این انجمن با اشاره به نقش فولاد در تولید، اشتغال و صادرات غیرنفتی هشدار داده است که ادامه محدودیت‌های انرژی می‌تواند به کاهش تولید، اختلال در زنجیره تأمین و افت درآمدهای ارزی منجر شود.
از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری فولادسازان در احداث نیروگاه‌های خودتأمین و خرید برق از بورس انرژی، ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت محدودیت‌های برق را برجسته کرده است. پیش‌بینی نیاز کارخانه‌ها، هماهنگی دستگاه‌های مسئول و اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از اختلال در گازرسانی صنایع طی زمستان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ استمرار تولید کمک کند.
رشد ۶۳ درصدی نرخ گاز واحدهای تولید فلزات
بررسی تعرفه‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد هزینه گاز طبیعی مصرفی واحدهای تولید فلزات در سال جاری افزایش قابل‌توجهی داشته است. نرخ گاز این واحدها در فروردین، اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵، به ازای هر مترمکعب ۸ هزار و ۸۰ تومان تعیین شده بود؛ رقمی که در تیرماه به ۹ هزار و ۵۷ تومان، در مرداد به ۱۱ هزار و ۹۵۶ تومان و در شهریور به ۱۳ هزار و ۱۸۷ تومان رسید.
به این ترتیب، تعرفه گاز واحدهای تولید فلزات از سه‌ماهه نخست سال تا شهریور حدود ۶۳ درصد افزایش یافته است. بیشترین جهش ماهانه در این دوره بین تیر و مرداد رخ داده؛ زمانی که نرخ گاز از ۹ هزار و ۵۷ تومان به ۱۱ هزار و ۹۵۶ تومان رسید و نزدیک به ۳۲ درصد رشد کرد.
افزایش تعرفه به این گروه محدود نبوده است. نرخ گاز مصرفی پتروشیمی‌ها، پالایشگاه‌ها و کارخانه‌های فولاد برای تأمین سوخت تأسیسات برقی و عمومی نیز از ۱۰ هزار و ۷۷۳ تومان در سه‌ماهه نخست سال به ۱۲ هزار و ۷۶ تومان در تیر، ۱۵ هزار و ۹۴۱ تومان در مرداد و ۱۷ هزار و ۸۴۹ تومان در شهریور رسید.
بر این اساس، بهای گاز در این بخش از بهار تا شهریور حدود ۶۶ درصد افزایش پیدا کرده است؛ موضوعی که هزینه‌های عملیاتی صنایع را بالا می‌برد و در کنار محدودیت‌های برق، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد می‌کند.
اعلام دیرهنگام تعرفه‌ها و دشواری برنامه‌ریزی تولید
یکی دیگر از مسائل مورد توجه فعالان صنعتی، زمان اعلام تعرفه‌های جدید انرژی است. در مواردی، نرخ‌های تازه پس از پایان دوره مصرف اعلام می‌شوند؛ شرایطی که پیش‌بینی هزینه‌ها را برای بنگاه‌ها دشوار می‌کند.
هنگامی که واحد تولیدی برنامه تولید، فروش و جریان نقدی خود را بر مبنای تعرفه‌های قبلی تنظیم می‌کند، اعلام دیرهنگام نرخ‌های جدید ممکن است هزینه‌ای فراتر از برآورد اولیه به شرکت تحمیل کند. این مسئله می‌تواند محاسبه بهای تمام‌شده محصولات و ارزیابی عملکرد مالی در دوره‌های میان‌مدت را نیز با دشواری همراه سازد.
بنابراین، در کنار مدیریت میزان افزایش تعرفه‌ها، شفافیت و اعلام به‌موقع نرخ انرژی نیز برای برنامه‌ریزی اقتصادی و حفظ ثبات فعالیت واحدهای صنعتی اهمیت دارد.
چرا تأمین گاز برای فولاد اهمیت ویژه‌ای دارد؟
به گزارش معدن پرس، گاز طبیعی در صنعت فولاد، به‌ویژه در واحدهای احیای مستقیم، نقشی فراتر از تأمین حرارت دارد. در این واحدها، گاز در فرآیند احیای گندله و تولید آهن اسفنجی به کار می‌رود؛ ازاین‌رو، کاهش گازرسانی می‌تواند مستقیماً فرآیند تولید را مختل کند.
اگرچه در برخی بخش‌های صنعتی امکان استفاده از سوخت جایگزین وجود دارد، جایگزینی گاز در فرآیند احیای مستقیم به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل، محدودیت گاز در فصل زمستان می‌تواند بر یکی از حلقه‌های کلیدی زنجیره فولاد اثر بگذارد و پیامدهای آن به مراحل بعدی تولید نیز منتقل شود.
نگرانی‌ها درباره ماه‌های سرد امسال در شرایطی مطرح می‌شود که بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور آسیب دیده و جبران این ظرفیت در کوتاه‌مدت با دشواری همراه است. استفاده از سوخت جایگزین نیز تنها در بخش‌هایی امکان‌پذیر است که زیرساخت و تجهیزات لازم را داشته باشند و نمی‌تواند راهکاری فراگیر برای تمام خطوط تولید باشد.
در مجموع، چالش انرژی صنعت فولاد تنها به افزایش قیمت گاز و برق محدود نمی‌شود؛ بلکه پایداری تأمین، امکان پیش‌بینی هزینه‌ها و مدیریت محدودیت‌ها نیز در استمرار فعالیت کارخانه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و برنامه‌ریزی برای تأمین انرژی در فصل سرد می‌تواند به کاهش وقفه‌های تولید و حفظ ظرفیت زنجیره فولاد و صنایع معدنی کشور کمک کند.
منبع: معدن پرس
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید