افت تعداد صادرکنندگان شهرک‌های صنعتی؛ ظرفیت مغفول صنایع کوچک در بازارهای جهانی

طهمورث لاهوتی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی تهران، با تأکید بر ظرفیت بنگاه‌های کوچک و متوسط در توسعه صادرات غیرنفتی، استفاده از توان شرکت‌های مدیریت صادرات را راهکاری برای تسهیل ورود این بنگاه‌ها به بازارهای بین‌المللی دانست.

لاهوتی با اشاره به اهمیت حمایت از واحدهای صنعتی کوچک و متوسط اظهار کرد: شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با ارائه خدمات تخصصی، بخشی از موانع پیش‌روی کسب‌وکارهای کوچک در مسیر ورود به بازارهای خارجی را برطرف کنند و زمینه حضور مؤثرتر آنها در عرصه تجارت بین‌المللی را فراهم آورند.

وی با بیان اینکه ایجاد شهرک‌های صنعتی و تأمین زیرساخت‌های موردنیاز از مأموریت‌های اصلی سازمان است، افزود: با توجه به گستردگی شهرک‌ها و تعداد واحدهای مستقر در آنها، توسعه حمایت‌های تکمیلی و برنامه‌های نرم‌افزاری برای حفظ پایداری فعالیت بنگاه‌ها و کمک به رشد کسب‌وکارها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

کاهش تعداد واحدهای صادراتی در شهرک‌های صنعتی

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی تهران با اشاره به روند صادرات واحدهای مستقر در شهرک‌های صنعتی طی سال‌های گذشته گفت: میانگین صادرات این واحدها در دوره مورد بررسی، سالانه حدود ۳ میلیارد دلار بوده است.

به گفته وی، در سال ۱۳۹۶ نزدیک به ۱,۰۰۰ واحد صادراتی در شهرک‌های صنعتی شناسایی شده بود؛ اما این تعداد در سال ۱۴۰۴ به حدود ۶۰۰ واحد و اندی رسید که نشان‌دهنده ضرورت بررسی موانع صادراتی و اتخاذ راهکارهای مؤثر برای افزایش مشارکت واحدهای صنعتی در بازارهای خارجی است.

لاهوتی توضیح داد: آمارهای موجود براساس پیگیری‌های سازمان و اطلاعات ارائه‌شده از سوی طرف‌های قرارداد گردآوری شده است. با این حال، برخی واحدها محصولات خود را از طریق واسطه‌ها و به شکل غیرمستقیم صادر می‌کنند؛ ازاین‌رو، تعداد واقعی بنگاه‌های فعال در حوزه صادرات ممکن است از آمارهای ثبت‌شده بیشتر باشد.

وی تأکید کرد: با وجود این ملاحظه، شمار واحدهای صادراتی شناسایی‌شده در مقایسه با مجموع بنگاه‌های مستقر در شهرک‌های صنعتی محدود است و افزایش تعداد صادرکنندگان به برنامه‌ریزی هدفمند و حمایت‌های تخصصی نیاز دارد.

سهم ۵۲ درصدی صنایع کوچک از ارزش صادرات

معاون وزیر صمت با اشاره به جایگاه صنایع کوچک در تجارت خارجی کشور اظهار کرد: بنگاه‌های کوچک، به‌ویژه واحدهایی که کمتر از ۵۰ نفر نیروی کار دارند، از ظرفیت قابل‌توجهی برای کمک به توسعه صادرات غیرنفتی برخوردارند.

وی با استناد به آمار سال ۱۴۰۴ افزود: صنایع کوچک حدود ۴۵ درصد از تعداد واحدهای صادراتی و ۵۲ درصد از ارزش صادرات بررسی‌شده را به خود اختصاص داده‌اند؛ آماری که اهمیت این بخش را در توسعه بازارهای صادراتی و افزایش درآمدهای حاصل از تجارت خارجی نشان می‌دهد.

لاهوتی خاطرنشان کرد: شناسایی بنگاه‌های دارای توان صادراتی و فراهم کردن شرایط لازم برای حضور آنها در بازارهای بین‌المللی می‌تواند به افزایش شمار صادرکنندگان و تقویت جایگاه محصولات ایرانی در بازارهای هدف کمک کند.

استاندارد پایین برخی محصولات؛ مانع رقابت در بازارهای جهانی

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی تهران، فاصله استاندارد برخی محصولات داخلی با الزامات بازارهای هدف را یکی از موانع صادرات بنگاه‌های کوچک و متوسط عنوان کرد.

وی توضیح داد: تعدادی از واحدهای صنعتی هنوز به سطح کیفی و استانداردهای لازم برای رقابت در بازارهای خارجی نرسیده‌اند؛ موضوعی که امکان عرضه مستمر محصولات آنها در بازارهای بین‌المللی را محدود می‌کند.

به گفته لاهوتی، حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط نباید صرفاً به شناسایی ظرفیت‌های صادراتی محدود شود، بلکه ارتقای کیفیت محصولات و بهبود استانداردهای تولید نیز باید در کانون برنامه‌های حمایتی قرار گیرد.

وی افزود: شرکت‌های مدیریت صادرات می‌توانند با ارائه خدمات تخصصی، ارتباط تولیدکنندگان با بازارهای هدف را تسهیل کنند و در شناسایی فرصت‌های تجاری، کاهش موانع ورود به بازارهای خارجی و توسعه فعالیت‌های صادراتی نقش مؤثری داشته باشند.

تقویت ارتباط صنایع کوچک با کارفرمایان بزرگ

لاهوتی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه همکاری میان بنگاه‌های کوچک و متوسط و مجموعه‌های بزرگ صنعتی گفت: حدود یک ماه پیش، با همکاری اتاق بازرگانی ایران، جمع‌بندی‌هایی برای پیشبرد این برنامه انجام شد و فعالیت در ۲ حوزه تخصصی مرتبط با نفت و نیرو در دستور کار قرار گرفت.

وی تشریح کرد: یکی از محورهای این برنامه، شناسایی کارفرمایان بین‌المللی و ایجاد ارتباط میان آنها، صنایع بزرگ و بنگاه‌های کوچک و متوسط است. این ارتباط می‌تواند به ارتقای توانمندی واحدهای کوچک و فراهم شدن شرایط لازم برای همکاری آنها با مجموعه‌های بزرگ صنعتی و کارفرمایان خارجی کمک کند.

مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی تهران افزود: اجرای مؤثر این برنامه علاوه بر تقویت ظرفیت صادراتی بنگاه‌های کوچک و متوسط، زمینه بهبود کیفیت و ارتقای استاندارد محصولات تولیدی را نیز فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: تلاش واحدهای صنعتی برای دستیابی به استانداردهای موردنیاز بازارهای بین‌المللی می‌تواند به افزایش کیفیت محصولات عرضه‌شده در بازار داخلی نیز منجر شود؛ زیرا رقابت در بازارهای خارجی، تولیدکنندگان را به بهبود مستمر فرایندها و کیفیت تولید ملزم می‌کند.

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در پایان بر ضرورت شناسایی ظرفیت‌های صادراتی بنگاه‌های کوچک و متوسط، گسترش حمایت‌های تخصصی و تسهیل دسترسی این واحدها به خدمات شرکت‌های مدیریت صادرات تأکید کرد؛ اقداماتی که می‌تواند به افزایش تعداد صادرکنندگان و تقویت نقش صنایع کوچک در توسعه صادرات غیرنفتی کشور کمک کند.
منبع: تسنیم