رقابت قدرت‌های صنعتی در بازار جهانی کشتی‌سازی؛ چین در صدر، آمریکا در تلاش برای بازگشت
گروه: فولاد | کد خبر: ۸۴۹۸ | تاریخ: ۱۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۸
صنعت کشتی‌سازی از جمله بخش‌های پیچیده و راهبردی تولید صنعتی در جهان به شمار می‌رود که علاوه بر فولاد و تجهیزات سنگین، به دانش مهندسی، فناوری‌های پیشرفته و زنجیره تأمین گسترده نیاز دارد.
ساخت کشتی‌های بزرگ تجاری، نفتکش‌ها و شناورهای حمل گاز طبیعی مایع، تنها به مونتاژ قطعات و ورق‌های فولادی محدود نمی‌شود. طراحی مهندسی، سامانه‌های ناوبری، موتورهای پیشرفته، تجهیزات ایمنی و فناوری‌های ارتباطی نیز از اجزای اصلی این صنعت هستند.
کشورهایی که توانایی توسعه صنعت کشتی‌سازی را دارند، علاوه بر کسب درآمد از محل صادرات، از ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه فناوری، تقویت زیرساخت‌های صنعتی و حضور در بازار حمل‌ونقل دریایی برخوردار می‌شوند.
در سال‌های اخیر، چین با تکیه بر سرمایه‌گذاری گسترده، حمایت‌های دولتی، ظرفیت بالای تولید و توسعه زنجیره تأمین داخلی، توانسته است جایگاه خود را در بازار جهانی کشتی‌سازی تقویت کند.
کارخانه‌های این کشور در ساخت انواع کشتی‌های تجاری، کانتینری و نفتکش فعالیت دارند و توانایی تولید انبوه در کنار مدیریت هزینه‌ها، یکی از مزیت‌های رقابتی آن‌ها محسوب می‌شود.
گسترش ظرفیت کشتی‌سازی چین در عین حال حساسیت سایر قدرت‌های صنعتی را افزایش داده است. آمریکا و برخی کشورهای اروپایی با توجه به نقش این صنعت در تجارت بین‌المللی و امنیت زنجیره تأمین، به دنبال احیای توان تولید داخلی و کاهش وابستگی به ظرفیت‌های خارجی هستند.
کره جنوبی و ژاپن؛ تمرکز بر فناوری و کشتی‌های تخصصی
در کنار چین، کره جنوبی و ژاپن همچنان از قطب‌های مهم کشتی‌سازی جهان به شمار می‌روند. کره جنوبی به‌ویژه در تولید شناورهای تخصصی و کشتی‌های حمل گاز طبیعی مایع، جایگاه برجسته‌ای دارد.
ساخت این نوع کشتی‌ها به فناوری‌های پیشرفته در زمینه طراحی مخازن، عایق‌بندی و تجهیزات ایمنی نیاز دارد؛ زیرا گاز طبیعی مایع باید در دماهای بسیار پایین نگهداری و منتقل شود. هرگونه نقص در این بخش‌ها می‌تواند خسارت‌های اقتصادی و ایمنی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد.
ژاپن نیز با برخورداری از سابقه طولانی در صنعت کشتی‌سازی، برای حفظ موقعیت خود بر ارتقای فناوری، بهبود بهره‌وری و افزایش کیفیت محصولات تمرکز کرده است.
رقابت این کشورها تنها به تعداد شناورهای تولیدشده محدود نیست. کیفیت ساخت، سرعت تحویل سفارش‌ها، میزان مصرف سوخت و سطح فناوری به‌کاررفته در کشتی‌ها از جمله معیارهای تعیین‌کننده در بازار جهانی هستند.
چالش آمریکا برای بازسازی ظرفیت کشتی‌سازی
یکی از موضوعات مهم در تحولات صنعت دریایی جهان، کاهش توان رقابتی آمریکا در بخش کشتی‌سازی تجاری در مقایسه با قدرت‌های آسیایی است.
در شرایطی که چین، کره جنوبی و ژاپن زیرساخت‌های گسترده‌ای برای تولید انواع کشتی ایجاد کرده‌اند، آمریکا با مشکلاتی از جمله هزینه بالای تولید، محدودیت ظرفیت کارخانه‌ها و کمبود نیروی انسانی متخصص مواجه است.
اهمیت این موضوع تنها به رقابت اقتصادی محدود نمی‌شود. صنعت کشتی‌سازی با امنیت تجارت خارجی، پایداری زنجیره تأمین و توان پشتیبانی دریایی کشورها ارتباط مستقیم دارد. به همین دلیل، تقویت این صنعت در آمریکا به یکی از موضوعات مهم سیاست‌گذاری صنعتی تبدیل شده است.
افزایش هزینه‌های تولید؛ مانعی برای رقابت کارخانه‌ها
افزایش بهای فولاد، انرژی، تجهیزات الکترونیکی و دستمزد نیروی انسانی، هزینه ساخت کشتی را در بازار جهانی تحت تأثیر قرار داده است.
از آنجا که ساخت کشتی‌های بزرگ پروژه‌ای زمان‌بر است، کارخانه‌ها باید هزینه‌های تولید و تأمین مالی را در دوره‌های طولانی مدیریت کنند. نوسانات قیمت مواد اولیه، تأخیر در تحویل قطعات و افزایش هزینه‌های مالی می‌تواند حاشیه سود سفارش‌ها را کاهش دهد.
این شرایط برای کارخانه‌هایی که از تجهیزات قدیمی استفاده می‌کنند یا ظرفیت تولید محدودی دارند، دشوارتر است. علاوه بر این، کمبود نیروی انسانی ماهر از دیگر چالش‌های این صنعت محسوب می‌شود.
جوشکاران صنعتی، مهندسان دریایی، متخصصان طراحی و تکنسین‌های تجهیزات پیشرفته از جمله نیروهایی هستند که آموزش و تأمین آن‌ها به زمان و سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
کشتی‌های کم‌آلاینده؛ مسیر جدید رقابت در صنعت دریایی
تغییر مقررات زیست‌محیطی و افزایش توجه به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، مسیر توسعه صنعت کشتی‌سازی را نیز دستخوش تغییر کرده است.
شرکت‌های کشتیرانی برای انطباق با الزامات زیست‌محیطی و کاهش هزینه‌های عملیاتی، به استفاده از شناورهای کم‌مصرف و فناوری‌های جدید روی آورده‌اند.
کشتی‌های مجهز به موتورهای دوگانه‌سوز، سوخت‌های جایگزین، سامانه‌های مدیریت مصرف انرژی و تجهیزات کاهش آلایندگی، به بخش مهمی از رقابت میان سازندگان تبدیل شده‌اند.
البته حرکت به سمت تولید کشتی‌های سازگارتر با محیط زیست، به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی نیاز دارد. کارخانه‌ها باید خطوط تولید و تجهیزات خود را به‌روزرسانی کنند و شرکت‌های کشتیرانی نیز برای نوسازی ناوگان، هزینه‌های بیشتری متقبل شوند.
آینده بازار کشتی‌سازی در اختیار کدام کشورهاست؟
صنعت کشتی‌سازی به‌تدریج از یک فعالیت صرفاً تولیدی فراتر رفته و به یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت اقتصادی، امنیت انرژی و جایگاه کشورها در تجارت جهانی تبدیل شده است.
چین، کره جنوبی و ژاپن برای حفظ سهم خود از بازار جهانی تلاش می‌کنند و آمریکا و کشورهای اروپایی نیز برنامه‌هایی برای تقویت ظرفیت‌های داخلی دنبال می‌کنند.
در این میان، توسعه فناوری‌های هوشمند، کاهش مصرف انرژی و استفاده از تجهیزات پیشرفته می‌تواند ساختار رقابت در این صنعت را تغییر دهد.
به نظر می‌رسد در سال‌های آینده، مزیت رقابتی تنها در اختیار کشورهایی نخواهد بود که بیشترین تعداد کشتی را تولید می‌کنند؛ بلکه توانایی ساخت شناورهای پیشرفته با هزینه کمتر، مصرف سوخت بهینه و زمان تحویل کوتاه‌تر، نقش مهمی در تعیین جایگاه تولیدکنندگان در بازار جهانی خواهد داشت.
منبع: معدن پرس
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید