کدام شرکت‌های بورسی در پروژه‌های طلا و مس سرمایه‌گذاری کرده‌اند؟

بررسی ساختار مالکیت پروژه‌های معدنی نشان می‌دهد بخشی از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس به‌طور مستقیم در معادن و شرکت‌های پروژه سرمایه‌گذاری کرده‌اند و گروهی دیگر از طریق هلدینگ‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها سهم دارند. این شبکه سهامداری پروژه‌های طلا و همچنین طرح‌های مس و طلا را شامل می‌شود.

سهم شرکت‌های بورسی در پروژه‌های طلا

در میان شرکت‌های دارای سرمایه‌گذاری مستقیم، فزر به‌عنوان تولیدکننده طلا در معدن آق‌دره فعالیت دارد. وخارزم نیز مالک ۷۰ درصد از شرکت کارند صدر جهان و پروژه شادان است. در بخش دیگری از این شبکه، تاصیکو ۷۹.۹۸ درصد از پروژه تفتان و ۷۵ درصد از پروژه قلقله کردستان را در اختیار دارد.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، کخاک مالک ۱۰ درصد از تفتان، ۱۰ درصد از قلقله کردستان و ۹۰ درصد از کنسرسیوم آق‌اتاق است. کفرا نیز ۱۰ درصد از پروژه تفتان و ۵ درصد از قلقله کردستان را در اختیار دارد. سهم شاملا در این دو پروژه به‌ترتیب ۰.۰۱ درصد و ۱۰ درصد اعلام شده و فباهنر نیز مالک ۰.۰۱ درصد از پروژه تفتان است.

سرمایه‌گذاری در خونیک، جانجا و تنگ‌لکور

در میان سایر طرح‌های معدنی، وکغدیر مالکیت ۱۰۰ درصدی پروژه خونیک و ۱۵ درصدی پروژه جانجا را در اختیار دارد. برای این شرکت همچنین سهم ۰.۱۰ درصدی در جنگسر و سهمی نامشخص در پروژه ارودباد ذکر شده است.

ومعادن نیز ۷۵ درصد از پروژه تنگ‌لکور و ۲۰ درصد از جانجا را در اختیار دارد. سهم تجلی از تنگ‌لکور ۲۰ درصد و از جانجا ۵ درصد اعلام شده است. کنور نیز مالک ۵ درصد از پروژه تنگ‌لکور است. بر اساس اطلاعات موجود، کچاد، کخل و کگهر هرکدام ۲۰ درصد از پروژه جانجا را در اختیار دارند. تکنار نیز در پروژه ارغش دارای حق کشف است.

ارتباط هلدینگ‌ها با پروژه‌های معدنی

بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها از طریق شرکت‌های مادر و واسطه انجام شده است. شستا از مسیر تاصیکو و شرکت صبا از طریق مالکیت ۱۶.۹ درصدی در تاصیکو، به پروژه‌های تفتان و قلقله کردستان ارتباط دارند.

وغدیر نیز با در اختیار داشتن ۸۲.۹۸ درصد از سهام وکغدیر، به‌صورت غیرمستقیم در پروژه‌های خونیک، جنگسر، ارودباد و جانجا ذی‌نفع است. از سوی دیگر، وامید با مالکیت ۳۴ درصدی کگل و از طریق سرمایه‌گذاری در تجلی، به پروژه‌های جانجا و تنگ‌لکور ارتباط پیدا می‌کند.

این ساختار نشان می‌دهد که برای بررسی میزان مشارکت شرکت‌های بورسی در طرح‌های معدنی، توجه به سهامداری شرکت‌های زیرمجموعه و مسیرهای غیرمستقیم سرمایه‌گذاری نیز ضروری است. البته سهم غیرمستقیم هر شرکت باید با در نظر گرفتن درصد مالکیت در تمام حلقه‌های زنجیره سهامداری محاسبه شود.

ذخایر و ظرفیت تولید پروژه‌های طلا

اطلاعات اعلام‌شده درباره پروژه‌های معدنی، تفاوت‌هایی را از نظر ذخیره، ظرفیت تولید و مرحله فعالیت نشان می‌دهد. معدن آق‌دره با ذخیره ۴.۱ میلیون تن فعال است و هدف فروش ۶۰۰ کیلوگرم طلا در سال ۱۴۰۵ برای آن تعیین شده است. پروژه شادان نیز با ذخیره ۶۱.۰۵ میلیون تن، ظرفیت اسمی تولید ۳۰۰ کیلوگرم طلا دارد و در وضعیت فعال قرار گرفته است.

پروژه تفتان با ذخیره ۲۴.۴۶ میلیون تن، ظرفیت اسمی تولید سالانه ۵۰۰ کیلوگرم طلا و ۳.۵ تن نقره را دارد و فعال گزارش شده است. در مقابل، قلقله کردستان با ذخیره احتمالی ۱۰.۳ میلیون تن، در مرحله توسعه و اکتشاف قرار دارد و هدف تولید ۵۰۰ کیلوگرم طلا برای آن اعلام شده است.

پروژه خونیک نیز با ذخیره ۳.۲ میلیون تن و هدف تولید ۴۰۰ کیلوگرم شمش طلا در فهرست طرح‌های مورد بررسی قرار دارد. درباره ارغش، ذخیره احتمالی ۳۵۰ هزار تن ذکر شده، اما اطلاعات مشخصی درباره ظرفیت تولید و وضعیت اجرایی آن در داده‌های موجود ارائه نشده است.

جانجا؛ پروژه‌ای با محوریت مس

جانجا از دیگر طرح‌های مهم در شبکه سرمایه‌گذاری شرکت‌های بورسی است که ماهیت اصلی آن به مس مربوط می‌شود. ذخیره این پروژه ۱۵۰ میلیون تن اعلام شده و ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده آن تولید ۱۳۰ هزار تن کنسانتره مس است. این طرح در مرحله احداث خط تولید قرار دارد.

بنابراین، پروژه‌های مورد اشاره صرفاً به معادن طلا محدود نیستند و بخشی از آنها در حوزه مس یا ذخایر چندفلزی فعالیت می‌کنند. این تفاوت از نظر ارزیابی اقتصادی اهمیت دارد، زیرا نوع ماده معدنی، روش فرآوری، ظرفیت تولید و شرایط بازار محصول بر چشم‌انداز درآمدی هر پروژه اثر می‌گذارد.

اهمیت بررسی مالکیت و وضعیت اجرایی پروژه‌ها

ترکیب اطلاعات مربوط به سهامداری، ذخایر و ظرفیت تولید نشان می‌دهد حضور شرکت‌های بورسی در پروژه‌های معدنی از مسیرهای مختلفی شکل گرفته است؛ از مالکیت مستقیم در معدن تا مشارکت در شرکت‌های پروژه و سرمایه‌گذاری از طریق هلدینگ‌ها.

با این حال، درصد مالکیت به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی ارزش اقتصادی یک سرمایه‌گذاری نیست. میزان ذخیره قابل استخراج، پیشرفت عملیات، زمان آغاز تولید، ظرفیت عملیاتی، هزینه‌های توسعه و سهم واقعی هر شرکت از درآمد و سود پروژه نیز باید بررسی شود. همچنین، برای برآورد دقیق منافع سهامداران، لازم است مالکیت‌های مستقیم و غیرمستقیم از یکدیگر تفکیک و از محاسبه دوباره سهم‌ها جلوگیری شود.
منبع: معدن ۲۴