بازار جهانی روی زیر فشار هزینه‌های تولید و رقابت معدنی
گروه: معدن | کد خبر: ۸۰۷۳ | تاریخ: ۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۵:۴۳
روی یکی از فلزات پایه مورد استفاده در صنایع مختلف است که نقش مهمی در افزایش دوام سازه‌های فولادی و تجهیزات صنعتی دارد. از ساختمان‌ها و پل‌ها گرفته تا خودروها، لوله‌ها و برخی تجهیزات صنعتی، این فلز برای محافظت از فولاد در برابر خوردگی به کار می‌رود. به همین دلیل، تغییرات بازار روی می‌تواند بر هزینه تولید، نگهداری زیرساخت‌ها و فعالیت صنایع مصرف‌کننده اثر بگذارد.
اهمیت روی به کاربرد آن در گالوانیزه‌کردن فولاد محدود نیست. این فلز در تولید آلیاژهایی مانند برنج و همچنین در صنایع شیمیایی نیز استفاده می‌شود. توسعه شهرها، اجرای پروژه‌های زیرساختی و افزایش نیاز به سازه‌های مقاوم‌تر از جمله عواملی هستند که بر تقاضای این فلز در بازارهای جهانی اثر می‌گذارند.
چین؛ بازیگر اصلی زنجیره تولید روی
چین جایگاه مهمی در صنعت جهانی روی دارد و در بخش استخراج مواد معدنی و تولید روی تصفیه‌شده از تولیدکنندگان اصلی به شمار می‌رود. داده‌های اولیه گروه بین‌المللی مطالعات سرب و روی نشان می‌دهد که تولید روی تصفیه‌شده در چین طی سال ۲۰۲۵ افزایش یافت، در حالی که مجموع تولید سایر کشورها با کاهش همراه بود.
تمرکز بخش قابل توجهی از تولید در چین باعث شده است تحولات این کشور بر بازار جهانی اثرگذار باشد. تغییر هزینه انرژی، وضعیت فعالیت کارخانه‌های ذوب، دسترسی به کنسانتره و سیاست‌های صنعتی چین می‌تواند شرایط عرضه و قیمت‌ها را در دیگر بازارها نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در کنار چین، کشورهایی مانند استرالیا، پرو، هند، مکزیک و جمهوری دموکراتیک کنگو نیز در استخراج سنگ معدن روی و توسعه ظرفیت‌های تولیدی نقش دارند. عملکرد این کشورها و میزان سرمایه‌گذاری در معادن، از عوامل مؤثر بر تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنعت محسوب می‌شود.
بازار روی در سال ۲۰۲۵؛ تداوم کسری عرضه
بر اساس آمارهای اولیه گروه بین‌المللی مطالعات سرب و روی، تقاضای جهانی روی تصفیه‌شده در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۳.۸۶ میلیون تن رسید که نسبت به سال قبل ۱.۹ درصد افزایش داشت. با وجود رشد تولید، بازار این فلز در همان سال با کسری حدود ۳۳ هزار تن مواجه شد.
این میزان کسری در مقایسه با کمبود حدود ۶۹ هزار تنی سال ۲۰۲۴ کاهش یافته بود، اما همچنان نشان می‌داد که عرضه و تقاضا به تعادل کامل نرسیده‌اند. توقف فعالیت معادن، افت عیار ذخایر، تأخیر در اجرای پروژه‌های جدید و محدودیت تولید کارخانه‌های ذوب می‌توانند بر میزان عرضه اثر بگذارند.
با این حال، کسری بازار به‌تنهایی به معنای افزایش قطعی قیمت‌ها نیست. سطح ذخایر، وضعیت اقتصاد جهانی، میزان مصرف در چین و سایر کشورهای صنعتی و رفتار فعالان بازار نیز در تعیین روند قیمت روی نقش دارند.
هزینه‌های فرآوری؛ چالش کارخانه‌های ذوب
یکی از مسائل مهم در صنعت روی، تأمین مواد اولیه و تبدیل کنسانتره به فلز تصفیه‌شده است. کارخانه‌های ذوب برای ادامه فعالیت به انرژی، تجهیزات مناسب و دسترسی پایدار به کنسانتره نیاز دارند. افزایش هزینه‌های عملیاتی یا کاهش دسترسی به مواد اولیه می‌تواند سودآوری این واحدها را تحت فشار قرار دهد.
گزارش‌های وزارت صنعت، علوم و منابع استرالیا درباره بازار مواد معدنی نشان می‌دهد که کمبود کنسانتره در سال ۲۰۲۴، هزینه‌های فرآوری پرداختی به کارخانه‌های ذوب را به‌شدت کاهش داد و شرایط اقتصادی فعالیت این واحدها را دشوار کرد.
این وضعیت برای کارخانه‌هایی که مالک معدن نیستند و کنسانتره مورد نیاز خود را از تولیدکنندگان دیگر خریداری می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد. در چنین شرایطی، حتی اگر قیمت روی تصفیه‌شده در بازار مناسب باشد، افزایش هزینه انرژی و مواد اولیه می‌تواند حاشیه سود کارخانه را کاهش دهد.
بنابراین، ارزیابی وضعیت صنعت روی تنها بر اساس قیمت نهایی فلز کافی نیست و باید هزینه استخراج، تأمین کنسانتره و فرآوری نیز در نظر گرفته شود.
بازیافت و فناوری؛ مسیرهای کاهش هزینه
بازیافت مواد حاوی روی یکی از راهکارهای تکمیل منابع اولیه و کاهش وابستگی به استخراج معدنی است. میزان استفاده از این ظرفیت به نوع محصول، کیفیت ضایعات، فناوری جداسازی و صرفه اقتصادی فرایند بستگی دارد.
در کنار بازیافت، بهبود بهره‌وری انرژی، نوسازی تجهیزات و استفاده از فناوری‌های کارآمدتر در بخش فرآوری می‌تواند به کاهش هزینه تولید و افزایش پایداری فعالیت کارخانه‌ها کمک کند. این اقدامات در شرایطی اهمیت دارند که تولیدکنندگان با نوسان بازار مواد اولیه و افزایش هزینه‌های عملیاتی مواجه هستند.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز در گزارش سال ۲۰۲۶ خود به اهمیت کارخانه‌های ذوب فلزات پایه، از جمله روی، در زنجیره تأمین مواد معدنی و بازیابی برخی فلزات جانبی پرداخته است.
چشم‌انداز صنعت روی در بازار جهانی
روند آینده صنعت روی به مجموعه‌ای از عوامل وابسته است؛ از جمله رشد ساخت‌وساز و پروژه‌های زیرساختی، وضعیت اقتصاد چین و سایر مصرف‌کنندگان بزرگ، دسترسی به کنسانتره، هزینه انرژی و سرمایه‌گذاری در معادن و کارخانه‌های فرآوری.
افزایش فعالیت‌های عمرانی، توسعه زیرساخت‌های صنعتی و رشد تولید خودرو می‌تواند مصرف فولاد گالوانیزه و در پی آن تقاضا برای روی را افزایش دهد. در مقابل، کندی رشد اقتصادی، کاهش فعالیت‌های ساختمانی و تغییر در هزینه‌های تولید ممکن است از میزان مصرف این فلز بکاهد.
از سوی دیگر، افزایش ظرفیت استخراج به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد تولید فلز تصفیه‌شده نیست؛ زیرا فرآوری به مواد اولیه، انرژی و زیرساخت مناسب نیاز دارد. به همین ترتیب، رشد تقاضا نیز در صورت محدودیت عرضه کنسانتره ممکن است با افزایش متناسب تولید همراه نشود.
در مجموع، آینده بازار جهانی روی به توان تولیدکنندگان در تأمین پایدار مواد اولیه، کنترل هزینه‌ها، ارتقای فناوری و ایجاد توازن میان استخراج و فرآوری وابسته است. رقابت کشورها در این زنجیره تنها به میزان ذخایر معدنی محدود نمی‌شود و ظرفیت تبدیل منابع زیرزمینی به محصول قابل مصرف نیز در جایگاه آن‌ها در بازار جهانی تعیین‌کننده خواهد بود.
منبع: معدن پرس
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید