فولاد سنگان در مسیر تبدیلشدن به قطب یکپارچه معدنی و صنعتی شرق کشور
گروه: معدن | کد خبر: ۹۰۴۹ | تاریخ: ۳۰ آبان ۱۴۰۵ - ۱۵:۰۶
تحولات اخیر در پهنه معدنی سنگان خواف، از تغییر رویکرد فولاد مبارکه در زمینه توسعه فعالیتهای معدنی و تأمین مواد اولیه حکایت دارد. در این چارچوب، فولاد سنگان بهتدریج از جایگاه یک مجموعه فعال در حوزه فرآوری سنگآهن فراتر میرود و برای ایفای نقش گستردهتر در زنجیره یکپارچه معدن تا فولاد برنامهریزی میکند؛ رویکردی که هدف اصلی آن افزایش ارزش افزوده، کاهش هزینههای تولید و تضمین تأمین پایدار مواد اولیه است.
اهمیت این راهبرد از نیاز مستمر فولاد مبارکه به مواد اولیه ناشی میشود. این شرکت برای حفظ ظرفیت تولید سالانه بیش از ۱۰ میلیون تن فولاد خام و تأمین خوراک طرحهای توسعهای، از جمله نورد گرم شماره ۲ با ظرفیت ۴.۲ میلیون تن، به بیش از ۲۰ میلیون تن سنگآهن و کنسانتره در سال نیاز دارد. در چنین شرایطی، نوسانات بازار و رقابت قیمتی در بورس کالا میتواند تأمین مواد اولیه را با ریسکهایی همراه کند. واگذاری مسئولیتهای گستردهتر در حوزه اکتشاف، استخراج و راهبری معادن به فولاد سنگان، راهکاری برای کاهش وابستگی به منابع پراکنده و ایجاد اطمینان بیشتر در تأمین خوراک واحدهای تولیدی فولاد مبارکه به شمار میرود.
یکی از مهمترین بخشهای برنامه توسعه فولاد سنگان، دریافت مجوز احداث مگامدول آهن اسفنجی با ظرفیت سالانه ۱.۷۶ میلیون تن است. این مجموعه پیش از این با ظرفیت تولید سالانه ۵ میلیون تن کنسانتره و ۵ میلیون تن گندله، در بخش میانی زنجیره تأمین مواد اولیه فولاد فعالیت میکرد. ورود به حوزه تولید آهن اسفنجی، گام دیگری برای تکمیل زنجیره ارزش و افزایش سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر محسوب میشود.
قرارگیری واحد تولید آهن اسفنجی در نزدیکی ذخایر معدنی سنگان نیز از نظر اقتصادی اهمیت دارد. انتقال گندله از شرق خراسان به واحدهای صنعتی مرکز کشور، مستلزم طی مسافتی بیش از ۱۱۰۰ کیلومتر از طریق شبکه ریلی و جادهای است؛ موضوعی که هزینه حملونقل، مصرف سوخت و استهلاک زیرساختها را افزایش میدهد. تبدیل گندله به آهن اسفنجی در مجاورت معدن، ضمن کاهش جابهجایی مواد اولیه، امکان عرضه محصولی با ارزش افزوده بیشتر را فراهم میکند. برآوردهای مطرحشده برای این طرح، از ظرفیت کاهش حدود ۳۰ درصدی بار حملونقل در این بخش حکایت دارد.
با وجود مزیتهای اقتصادی و صنعتی این برنامه، تحقق هدف تبدیلشدن به یک قطب یکپارچه معدنی و صنعتی به رفع برخی موانع زیرساختی و عملیاتی وابسته است. یکی از این چالشها، حرکت به سمت استخراج عمیقتر ذخایر معدنی در منطقه سنگان است. فعالیت در لایههای عمیقتر هماتیتی و مگنتیتی میتواند نسبت باطلهبرداری را به بیش از ۵ به ۱ افزایش دهد. مدیریت این شرایط به نوسازی ناوگان معدنی و استفاده از تجهیزات سنگین، از جمله شاولهای با ظرفیت بالا و دامپتراکهای بزرگ، نیاز دارد؛ تجهیزاتی که تأمین آنها مستلزم سرمایهگذاری قابل توجه و منابع ارزی است.
تأمین آب مورد نیاز واحدهای صنعتی، بهویژه کارخانه آهن اسفنجی، از دیگر محورهای مهم توسعه این مجموعه به شمار میرود. اتصال به طرح انتقال آب دریای عمان و استفاده از ظرفیتهای پیشبینیشده برای صنایع شرق کشور، در کنار توسعه سامانههای بازچرخانی آب و تصفیه پساب صنعتی و شهری، از جمله راهکارهایی است که برای مدیریت این نیاز دنبال میشود.
در بخش انرژی نیز تأمین گاز مورد نیاز واحد احیای مستقیم، با توجه به ناترازی گاز در کشور، یکی از موضوعات اثرگذار بر روند بهرهبرداری خواهد بود. برنامهریزی برای تأمین انرژی، سرمایهگذاری در طرحهای مرتبط، مشارکت در پروژههای توسعهای و پیگیری راهکارهای مختلف تأمین گاز، از اقداماتی است که فولاد سنگان برای کاهش ریسکهای این بخش دنبال میکند.
برنامههای توسعهای فولاد سنگان به تأمین نیاز داخلی فولاد مبارکه محدود نمیشود. موقعیت جغرافیایی این مجموعه در نزدیکی مرز افغانستان و دسترسی به مسیرهای ارتباطی آسیای میانه، ظرفیت مناسبی برای حضور در بازارهای منطقهای ایجاد کرده است. صادرات آهن اسفنجی و محصولات نیمهنهایی فولادی میتواند ضمن ایجاد درآمد ارزی، به بازگشت سرمایهگذاریهای انجامشده در زیرساختهای تولیدی کمک کند.
از سوی دیگر، توسعه فناوریهای فرآوری سنگآهن کمعیار و افزایش بهرهوری از ذخایر معدنی، میتواند زمینه ایجاد ارزش افزوده بیشتر در محل استخراج را فراهم سازد. این رویکرد علاوه بر تقویت جایگاه فولاد سنگان در زنجیره تأمین فولاد، بر توسعه اقتصادی مناطق شرقی و مرزی کشور نیز اثرگذار خواهد بود.
در مجموع، پیوند ظرفیتهای تولیدی فولاد مبارکه با ذخایر معدنی شرق کشور و توسعه فعالیتهای فولاد سنگان در بخشهای اکتشاف، استخراج، فرآوری و تولید آهن اسفنجی، مسیری برای تکمیل زنجیره ارزش و کاهش آسیبپذیری صنعت فولاد در برابر نوسانات بازار و اختلالات تأمین مواد اولیه ترسیم میکند.
منبع: معدن نامه
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید