چالشهای تولید و صادرات، صنعت سنگ ایران را از بازارهای جهانی دور کرده است
گروه: معدن | کد خبر: ۹۰۴۶ | تاریخ: ۳۰ آبان ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۷
صنعت سنگ ایران با وجود برخورداری از منابع معدنی متنوع و توان بالقوه برای حضور گسترده در بازارهای بینالمللی، همچنان با مجموعهای از مشکلات در بخشهای استخراج، فرآوری و صادرات دستوپنجه نرم میکند. این موانع باعث شدهاند ظرفیتهای معدنی کشور بهطور کامل به ارزش اقتصادی و جایگاه تجاری مورد انتظار تبدیل نشوند.
بررسی وضعیت این صنعت نشان میدهد توسعه آن صرفاً با افزایش فعالیتهای معدنی محقق نمیشود و به اصلاح فرآیندهای تولید، تأمین تجهیزات، بهبود زیرساختهای حملونقل و تسهیل مسیرهای صادراتی نیاز دارد.
کمبود سوخت و فرسودگی ماشینآلات؛ موانع استخراج سنگ
در بخش استخراج، کمبود گازوئیل به یکی از مشکلات اصلی معادن سنگ تبدیل شده است. وابستگی ماشینآلات معدنی و ژنراتورهای مورد استفاده در معادن به سوخت، در کنار فرسودگی تجهیزات و دشواری نوسازی ماشینآلات، هزینههای بهرهبرداری را افزایش داده است.
از سوی دیگر، تعدد بهرهبرداران در برخی معادن، فرآیند تخصیص و مدیریت سهمیه سوخت را با پیچیدگی بیشتری مواجه میکند. ادامه این شرایط میتواند میزان استخراج را کاهش دهد و در تأمین مواد اولیه موردنیاز واحدهای سنگبری اختلال ایجاد کند.
این مسئله برای معادنی که با حاشیه سود محدودی فعالیت میکنند اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا افزایش هزینه سوخت و نگهداری تجهیزات میتواند توجیه اقتصادی ادامه فعالیت آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
محدودیت تأمین تجهیزات، هزینه فرآوری را افزایش داد
مشکلات صنعت سنگ به بخش استخراج محدود نمیشود و واحدهای فرآوری نیز با موانع متعددی روبهرو هستند. محدودیت واردات ماشینآلات، قطعات و مواد مصرفی موردنیاز سنگبریها، یکی از عوامل کاهش بهرهوری در این بخش به شمار میرود.
سیم برش، سگمنت، تیغههای برش و رزین از جمله اقلام ضروری در فرآیند فرآوری سنگ هستند که کمبود یا افزایش قیمت آنها مستقیماً هزینه تولید را بالا میبرد.
در برخی موارد، ظرفیت تولید داخلی این تجهیزات و مواد مصرفی پاسخگوی نیاز واحدهای صنعتی نیست و جایگزینی نمونههای وارداتی نیز به دلیل تفاوتهای فنی و محدودیتهای تأمین، بهآسانی امکانپذیر نیست.
در نتیجه، کارخانههای سنگبری برای حفظ سطح تولید ناچار به پرداخت هزینههای بیشتری هستند. این شرایط ضمن کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان، توان رقابت قیمتی محصولات ایرانی را در بازارهای داخلی و خارجی محدود میکند.
مشکلات ارزی و حملونقل، صادرات سنگ ایران را تحت فشار قرار داد
در بخش تجارت خارجی نیز صادرکنندگان سنگ با چالشهایی از جمله دشواری رفع تعهدات ارزی، محدودیت واردات اقلام مصرفی و مشکلات نقلوانتقال کالا مواجهاند.
اختلال در فرآیند کشتیرانی، تأخیر در ترخیص محمولهها و افزایش هزینههای حملونقل نیز بر قیمت تمامشده محصولات صادراتی اثر گذاشته است.
از آنجا که حمل سنگ به دلیل وزن و حجم بالای محمولهها هزینهبر است، محدود بودن مسیرهای زمینی و دشواری استفاده از حملونقل ریلی، فشار بیشتری بر صادرکنندگان وارد میکند. افزایش هزینه جابهجایی در چنین شرایطی میتواند مزیت رقابتی سنگ ایران را در بازارهای هدف کاهش دهد.
همزمان، رکود در بخش ساختوساز داخلی نیز تقاضا برای محصولات سنگی را محدود کرده است. در نتیجه، تولیدکنندگان نمیتوانند بهسادگی کاهش سفارشهای صادراتی را از طریق فروش در بازار داخلی جبران کنند.
توسعه فرآوری و رفع موانع صادراتی؛ مسیر تقویت صنعت سنگ
با توجه به ظرفیت ذخایر معدنی کشور، آینده صنعت سنگ به میزان موفقیت در رفع مشکلات زنجیره تولید و تجارت وابسته است. تأمین پایدار سوخت برای معادن، تسهیل واردات ماشینآلات و تجهیزات تخصصی، دسترسی مناسب به مواد مصرفی و بازنگری در مقررات ارزی و صادراتی از جمله اقداماتی هستند که میتوانند شرایط فعالیت این صنعت را بهبود دهند.
همچنین کاهش موانع حملونقل و تسریع در ارسال و ترخیص محمولههای صادراتی، نقش مهمی در کاهش هزینههای تجاری و افزایش توان رقابتی تولیدکنندگان خواهد داشت.
در این میان، توسعه صادرات سنگهای فرآوریشده اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا عرضه محصولات با ارزش افزوده بالاتر به جای تمرکز صرف بر صادرات مواد خام، میتواند سهم بیشتری از منافع اقتصادی زنجیره سنگ را در داخل کشور حفظ کند.
به گزارش صدای معدن و فولاد، صنعت سنگ ایران برای استفاده از ظرفیتهای معدنی و گسترش حضور در بازارهای جهانی، به مجموعهای از اصلاحات در بخش استخراج، فرآوری و صادرات نیاز دارد. تداوم مشکلات فعلی میتواند فرصت حضور در بازارهای بینالمللی را محدود کند و توان تولیدکنندگان برای حفظ مشتریان و استمرار فعالیت اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.
منبع: معدن ۲۴
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید