بازار فولاد ترکیه و چین زیر فشار تقاضا و حاشیه سود

بازار فولاد در ترکیه و چین طی هفته گذشته نشانه‌هایی متفاوت اما مرتبط از فشار بر تقاضا و حاشیه سود تولیدکنندگان نشان داد. در ترکیه، شتاب رشد قیمت محصولات طویل فولادی کاهش یافت و بازار میلگرد با محدود شدن تقاضای داخلی مواجه شد. در چین نیز با وجود رشد تولید صنعتی، تولید فولاد خام و محصولات فولادی کاهش پیدا کرد و ضعف بخش‌های سنتی مصرف‌کننده فولاد همچنان ادامه داشت.

همزمان، صادرات فولاد چین در سطوح بالایی باقی مانده و رئیس انجمن آهن و فولاد این کشور نسبت به کاهش تدریجی تقاضای داخلی در افق یک دهه آینده و افزایش فشارهای تجاری بر صادرات فولاد چین هشدار داده است.

ترکیه؛ رشد قیمت میلگرد کند شد

روند صعودی قیمت محصولات فولادی ترکیه که در بخش زیادی از ماه سپتامبر ادامه داشت، در هفته گذشته سرعت کمتری پیدا کرد. قیمت پیشنهادی تولیدکنندگان برای میلگرد در بازار داخلی، با توجه به منطقه، حدود ۶۲۵ تا ۶۵۰ دلار به ازای هر تن درب کارخانه اعلام شد؛ در حالی که دامنه قیمت در هفته پیش از آن ۶۲۵ تا ۶۵۵ دلار بود.

فعالان بازار می‌گویند بخش قابل توجهی از خریداران، نیاز کوتاه‌مدت خود را پیش‌تر تأمین کرده‌اند و در شرایط فعلی تمایل چندانی برای خرید در سطوح بالای قیمتی ندارند. بر همین اساس، انجام معامله در محدوده ۶۵۰ دلار دشوار شده و در صورت ادامه ضعف تقاضا، احتمال اصلاح قیمت‌ها نیز مطرح است.

با وجود این، هزینه‌های تولید همچنان مانعی در برابر کاهش شدید قیمت‌ها محسوب می‌شود. افزایش نرخ قراضه وارداتی و رشد هزینه برق، از جمله مهم‌ترین عوامل افزایش هزینه فولادسازان ترکیه به شمار می‌رود.

در بازار صادرات نیز میلگرد ترکیه برای تحویل در ماه نوامبر حدود ۶۲۰ تا ۶۳۰ دلار به ازای هر تن فوب عرضه شده است. محدود بودن تقاضای خارجی و پیشنهاد قیمت‌های پایین‌تر از سوی برخی خریداران، فاصله میان انتظارات فروشندگان و خریداران را افزایش داده و در نتیجه حجم معاملات صادراتی پایین مانده است.

چین؛ رشد تولید صنعتی بدون رونق فولاد

داده‌های مربوط به آگوست ۲۰۲۶ نشان می‌دهد ارزش افزوده صنعتی چین نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵.۲ درصد افزایش یافته است؛ با این حال، تولید فولاد خام در همین ماه ۳.۷ درصد کاهش یافت و به ۷۴.۶ میلیون تن رسید.

تولید محصولات فولادی نیز با افت ۵.۵ درصدی همراه شد که نسبت به کاهش ۴.۱ درصدی در ژوئیه، شدت بیشتری دارد. در مجموع، تولید فولاد خام چین در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ۳.۱ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل ثبت شده است.

این آمار نشان می‌دهد رشد کلی فعالیت صنعتی چین الزاماً به افزایش تقاضا و تولید فولاد منجر نشده و بخش فولاد همچنان با شرایط متفاوتی نسبت به برخی صنایع جدید و فناورانه مواجه است.

صنایع نوظهور موتور رشد چین شدند

بخش قابل توجهی از رشد صنعتی چین در ماه آگوست از حوزه‌های غیر فولادی حاصل شد. تولید تجهیزات ۱۲.۱ درصد، صنایع فناوری پیشرفته ۱۶.۷ درصد و محصولات دیجیتال ۱۵.۷ درصد افزایش یافت.

این بخش‌ها بیش از ۶۰ درصد از رشد تولید صنعتی چین را به خود اختصاص دادند، اما از نظر میزان مصرف فولاد، وزن آن‌ها با بخش‌های سنتی مانند ساخت‌وساز قابل مقایسه نیست. همین موضوع یکی از عوامل مهم در تداوم فاصله میان رشد صنعتی و عملکرد بازار فولاد چین محسوب می‌شود.

املاک و زیرساخت؛ همچنان در محدوده ضعف

در هشت ماه نخست سال، سرمایه‌گذاری در توسعه املاک چین ۱۹.۹ درصد کاهش یافت. سرمایه‌گذاری زیرساختی نیز ۴ درصد پایین آمد و سرمایه‌گذاری در بخش تولید با افت ۲.۳ درصدی مواجه شد.

در همین مدت، مساحت ساختمان‌های در حال ساخت ۱۲.۸ درصد کاهش یافت و منابع مالی در دسترس بخش توسعه املاک نیز ۲۱ درصد افت کرد. تولید سیمان نیز در آگوست ۱۱.۷ درصد کاهش داشت و افت تجمعی آن در هشت ماه نخست سال به ۹ درصد رسید.

شاخص مدیران خرید تولیدی چین در آگوست از ۵۰.۹ به ۵۱.۵ افزایش یافت، اما شاخص رسمی تولید با وجود بهبود از ۴۹.۲ به ۴۹.۸ همچنان پایین‌تر از مرز ۵۰ باقی ماند و در محدوده انقباض قرار گرفت.

سودآوری فولادسازان به حداقل رسید

یکی از مهم‌ترین فشارهای وارد بر صنعت فولاد چین، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان است. از اواسط ژوئیه تنها حدود ۳۰ درصد کارخانه‌های فولاد چین در وضعیت سوددهی قرار داشتند و این نسبت در سپتامبر به حدود ۷ تا ۸ درصد کاهش یافته است.

افزایش قیمت زغال‌سنگ کک‌شو، کک و سنگ‌آهن، هزینه تولید فولاد را بالا برده و حاشیه سود کارخانه‌ها را محدود کرده است.

بر اساس تحلیل مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک، تولید روزانه چدن و فولاد خام در ابتدای سپتامبر به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده برای این مقطع از سال از ۲۰۲۱ رسیده است. تولید روزانه محصولات فولادی نیز حدود ۸ درصد کمتر از سال گذشته بود.

از سوی دیگر، موجودی انبارها نسبت به سال قبل در سطح بالاتری قرار دارد؛ موضوعی که در صورت تداوم ضعف تقاضا می‌تواند فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کند و احتمال کاهش بیشتر تولید را افزایش دهد.

صادرات فولاد چین همچنان بالاست

در شرایطی که تولید فولاد چین کاهش یافته، صادرات این کشور همچنان در سطوح قابل توجهی قرار دارد. صادرات فولاد چین در آگوست به ۱۰.۱۶ میلیون تن رسید که ۶.۸ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود.

این چهارمین ماه متوالی بود که صادرات فولاد چین از مرز ۱۰ میلیون تن عبور کرد. فولادسازان چینی در این مدت حضور خود را در بازارهای نوظهور و حساس به قیمت، از جمله آمریکای جنوبی، جنوب شرق آسیا و آفریقا، افزایش داده‌اند.

در مقابل، واردات سنگ‌آهن چین نیز روند افزایشی داشت. این کشور در آگوست ۱۰۸.۵۴ میلیون تن سنگ‌آهن وارد کرد که ۳.۳ درصد بیشتر از سال قبل بود. حجم واردات سنگ‌آهن در هشت ماه نخست سال نیز با رشد ۵.۵ درصدی به ۸۴۵.۲۷ میلیون تن رسید.

هشدار انجمن فولاد چین درباره آینده تقاضا

لیو جیان، رئیس انجمن آهن و فولاد چین (CISA)، اعلام کرده است که تقاضای داخلی فولاد این کشور در دوره پانزدهمین برنامه پنج‌ساله، یعنی سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، همچنان بیش از ۸۰۰ میلیون تن در سال خواهد بود؛ با این حال، روند بلندمدت تقاضا نزولی است و احتمال دارد تا سال ۲۰۳۵ میزان تقاضای سالانه به کمتر از ۸۰۰ میلیون تن برسد.

به گفته او، چین در دوره چهاردهمین برنامه پنج‌ساله توانسته تولید فولاد خود را بیش از ۱۰۰ میلیون تن کاهش دهد و برای مقابله با رقابت شدید قیمتی، اجرای نظام خودانضباطی را در صنعت دنبال کرده است.

بر اساس برآوردها، سهم ۱۰ فولادساز بزرگ چین از بازار این کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۳.۱ درصد رسیده که ۴.۲ واحد درصد بیشتر از سال ۲۰۲۰ است.

اهداف چین برای سال ۲۰۳۰

انجمن آهن و فولاد چین برای سال ۲۰۳۰ مجموعه‌ای از اهداف را دنبال می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان به افزایش سهم بازار ۱۰ فولادساز بزرگ به ۵۰ درصد، رساندن سهم تولید فولاد از مسیر کوره قوس الکتریکی به حدود ۲۰ درصد، افزایش سهم سنگ‌آهن تولید داخل به ۲۶ درصد و رساندن سهم دارایی‌های خارجی شرکت‌های چینی در حوزه سنگ‌آهن به ۱۳ درصد اشاره کرد.

مازاد ظرفیت و فشار تجاری؛ چالش‌های پیش روی صادرات

رئیس انجمن آهن و فولاد چین همچنین نسبت به تبعات مازاد ظرفیت تولید، کند شدن روند احیای اقتصاد، هزینه‌های بالای کربن‌زدایی و افزایش محدودیت‌های تجاری هشدار داده است.

برآوردها نشان می‌دهد ظرفیت تولید فولاد جهان در فاصله سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ حدود ۱۶۵ میلیون تن، معادل ۶.۷ درصد، افزایش خواهد یافت. در همین حال، صادرات مستقیم و غیرمستقیم محصولات فولادی حدود ۴۰ درصد از تولید جهانی را تشکیل می‌دهد و از سال ۲۰۲۰ تا نیمه نخست ۲۰۲۶، ۱۱۱ پرونده تحقیق اولیه دفاع تجاری علیه فولاد چین آغاز شده است.

لیو جیان درباره سازوکار تعدیل کربن در مرزهای اتحادیه اروپا (CBAM) نیز انتقاداتی را مطرح کرده و معتقد است ارقام مبنای انتشار مورد استفاده اتحادیه اروپا، به شکل قابل توجهی بالاتر از میزان انتشار واقعی فولاد چین محاسبه شده است.

برآورد CISA نشان می‌دهد هزینه صادرات فولاد چین به اروپا تا سال ۲۰۲۸ حدود ۷ درصد افزایش پیدا می‌کند و سالانه حدود ۱.۴۲ میلیارد یورو هزینه اضافی به صادرکنندگان تحمیل خواهد شد.

این انجمن پیش‌تر نیز از فولادسازان چینی خواسته بود برای کنترل بازار، میزان تولید و سطح موجودی انبارهای خود را کاهش دهند.

چشم‌انداز بازار فولاد

به گزارش معدن پرس، انتظار می‌رود تولید فولاد چین در ادامه سال همچنان با فشار مواجه باشد. البته فصل اوج مصرف در ماه‌های سپتامبر و اکتبر می‌تواند به‌طور موقت از تقاضا حمایت کند، اما شدت رکود در بخش املاک احتمالاً مانع از شکل‌گیری یک رونق قابل توجه در مصرف فولاد خواهد شد.

حتی در صورت تقویت سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی در نتیجه سیاست‌های حمایتی، ضعف بازار املاک همچنان یکی از موانع اصلی رشد تقاضای فولاد چین خواهد بود. به این ترتیب، فاصله میان رشد کلی فعالیت صنعتی و عملکرد صنعت فولاد می‌تواند ادامه پیدا کند.

در ترکیه نیز وضعیت مشابهی از منظر تقاضا دیده می‌شود؛ هزینه بالای تولید از قیمت فولاد حمایت می‌کند، اما اشباع بازار داخلی و محدود بودن تقاضای صادراتی، ظرفیت افزایش بیشتر قیمت میلگرد را محدود کرده است.
منبع: معدن پرس