اکتشافات هوایی معادن ایران؛ ثبت رشد ۴۰ برابری پیمایش‌های ژئوفیزیکی
گروه: معدن | کد خبر: ۶۷۶۷ | تاریخ: ۵ مهر ۱۴۰۵ - ۱۵:۰۶
بررسی آمارهای رسمی وزارت صنعت، معدن و تجارت از عملکرد برنامه هفتم توسعه نشان می‌دهد که فعالیت‌های اکتشافی با استفاده از روش‌های نوین و ژئوفیزیک هوایی در سال ۱۴۰۴ رشد قابل‌توجهی داشته است. بر اساس این آمار، میزان پیمایش خطوط اکتشافی از ۵۱ هزار کیلومتر در سال ۱۴۰۳ به ۲ میلیون کیلومتر خطی در سال ۱۴۰۴ رسیده که از افزایشی حدود ۴۰ برابری حکایت دارد.
این رشد چشمگیر، بیانگر گسترش استفاده از فناوری‌های نوین در شناسایی ذخایر معدنی پنهان و عمقی و حرکت به سمت بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته‌تر در اکتشافات معدنی کشور است.
تمرکز بر شناسایی ذخایر پنهان و عمقی
بر اساس داده‌های وزارت صمت، حجم عملیات ژئوفیزیک هوایی و پیمایش‌های انجام‌شده با روش‌های نوین در سال ۱۴۰۳ حدود ۵۱ هزار کیلومتر خطی بود؛ رقمی که در سال ۱۴۰۴ به ۲ میلیون کیلومتر خطی افزایش یافت.
این تغییر، از توسعه عملیات برداشت داده‌های ژئوفیزیکی هوایی، گسترش خطوط پروازی اکتشافی و افزایش پایش ساختارهای زیرسطحی در پهنه‌های مختلف کشور حکایت دارد. هدف از این اقدامات، شناسایی ذخایری است که با روش‌های سنتی و اکتشافات سطحی به‌سادگی قابل شناسایی نیستند.
بخش قابل‌توجهی از ذخایر معدنی شناسایی‌شده در ایران طی دهه‌های گذشته از طریق بررسی برون‌زدهای معدنی و اکتشافات سطحی کشف شده‌اند. با محدود شدن تدریجی ظرفیت این نوع اکتشافات، توجه به ذخایر پنهان و عمقی و استفاده از فناوری‌های جدید اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
کاهش ریسک اکتشاف با فناوری‌های هوابرد
ژئوفیزیک هوایی این امکان را فراهم می‌کند که مناطق وسیع جغرافیایی در مدت‌زمان کوتاه‌تر و با پوشش یکنواخت‌تری بررسی شوند. این روش همچنین با شناسایی ساختارهای زمین‌شناسی مستعد، می‌تواند احتمال موفقیت عملیات اکتشافی را افزایش دهد و ریسک سرمایه‌گذاری در مراحل بعدی را کاهش دهد.
در این شیوه، برداشت داده‌ها از طریق خطوط پروازی و با استفاده از فناوری‌هایی مانند مغناطیس‌سنجی هوایی و رادیومتری انجام می‌شود. سپس اطلاعات جمع‌آوری‌شده با داده‌های سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فناوری سنجش از دور تلفیق شده و پس از پردازش و مدل‌سازی، مناطق امیدبخش معدنی برای ادامه عملیات اکتشافی معرفی می‌شوند.
اکتشاف؛ زیربنای توسعه و امنیت سرمایه‌گذاری معدنی
وجیه‌الله جعفری، معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت، پیش‌تر در گفت‌وگو با ایسنا بر اهمیت شناخت دقیق ذخایر معدنی کشور برای برنامه‌ریزی اقتصادی و جذب سرمایه تأکید کرده بود.
به گفته وی، توسعه پایدار بخش معدن مستلزم اصلاح نگرش‌ها و دستیابی به شناخت واقعی از میزان و کیفیت ذخایر معدنی است؛ چراکه بدون اطلاعات دقیق و علمی از ظرفیت منابع معدنی، امکان تدوین برنامه‌ای مشخص و آینده‌نگرانه برای استخراج و سرمایه‌گذاری وجود نخواهد داشت.
جعفری همچنین با اشاره به نقش اطلاعات اکتشافی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی توضیح داده بود که مدل‌سازی مالی و تعیین میزان سرمایه‌گذاری موردنیاز برای هر محدوده معدنی، به حجم ذخیره قطعی آن وابسته است.
از این منظر، اکتشاف به‌عنوان نخستین و یکی از مهم‌ترین مراحل زنجیره معدن، فرآیندی تخصصی، زمان‌بر و پرریسک محسوب می‌شود که دستیابی به نتایج قابل‌اتکا در آن، نیازمند تکمیل اطلاعات پایه زمین‌شناسی و انجام مطالعات دقیق است.
ضرورت تأمین مالی و مشارکت بخش خصوصی
با توجه به هزینه‌های بالای عملیات اکتشافی، طراحی سازوکارهای مناسب برای تأمین مالی و فراهم کردن زمینه مشارکت مؤثر سرمایه‌گذاران بخش خصوصی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
بر اساس اظهارات جعفری، ورود به مرحله بهره‌برداری زمانی از توجیه فنی و اقتصادی برخوردار خواهد بود که مطالعات اکتشافی تفصیلی به سطح بالایی از اطمینان درباره حجم ذخیره برسد؛ به‌طوری‌که قطعیت حجم ذخیره در محدوده موردنظر از ۸۰ درصد فراتر رود.
در مجموع، توسعه اکتشافات ژئوفیزیک هوایی و شناسایی ذخایر پنهان می‌تواند زمینه دسترسی به منابع معدنی جدید را فراهم کند. با این حال، تحقق اهداف توسعه‌ای بخش معدن به تکمیل مطالعات اکتشافی، تأمین مالی پایدار، جذب سرمایه‌گذاران متخصص و رفع چالش‌هایی مانند تأمین انرژی در زنجیره معدن و صنایع معدنی وابسته است.
منبع: ایسنا
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید