فشار نرخ بهره بر طلا؛ قیمت جهانی در مسیر آزمون ۴۲۰۰ دلار

افزایش بازده اوراق قرضه دولتی آمریکا در سال ۲۰۲۶، هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در طلا را بالا برده است. طلا برخلاف اوراق قرضه سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند و زمانی که سرمایه‌گذاران می‌توانند از دارایی‌های امن دولتی بازدهی بالاتر از تورم دریافت کنند، انگیزه برای نگهداری فلز زرد کاهش می‌یابد.

بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا اکنون به حوالی ۵.۲۰ درصد رسیده؛ سطحی که از سال ۲۰۰۷ تاکنون سابقه نداشته است. هم‌زمان، قیمت طلا در محدوده ۴ هزار و ۳۰۰ دلار قرار گرفته و نسبت به رکورد نزدیک به ۵ هزار و ۶۰۰ دلار در ژانویه، حدود ۲۵ درصد پایین‌تر است.

چرا اوراق بر طلا فشار وارد می‌کنند؟

بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا از دو مؤلفه اصلی تشکیل می‌شود. مؤلفه نخست، انتظارات سرمایه‌گذاران درباره تورم طی ۱۰ سال آینده است. افزایش این انتظارات می‌تواند حتی به نفع طلا باشد، زیرا بخشی از سرمایه‌گذاران در چنین شرایطی به دنبال دارایی‌هایی برای حفظ ارزش پول خود هستند.

اما مؤلفه دوم، بازده واقعی اوراق است؛ یعنی بازدهی که سرمایه‌گذار پس از در نظر گرفتن تورم دریافت می‌کند. افزایش این نرخ معمولاً با انتظار برای سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر و نرخ‌های بهره بالاتر همراه است و در نتیجه، جذابیت دارایی بدون سودی مانند طلا را کاهش می‌دهد.

یکی از شاخص‌های مهم برای اندازه‌گیری بازده واقعی، اوراق خزانه‌داری مصون از تورم آمریکا موسوم به TIPS است. از زمان ثبت رکورد طلا در ۲۹ ژانویه تا ۲۳ سپتامبر، بازده اوراق ۱۰ ساله معمولی ۰.۸۷ واحد درصد افزایش پیدا کرد. بازده TIPS نیز در همین مدت به همان میزان بالا رفت، درحالی‌که انتظارات تورمی ۱۰ ساله در سطح ۲.۳۵ درصد باقی ماند.

این تغییرات نشان می‌دهد رشد بازده اوراق در این دوره بیشتر از آنکه ناشی از افزایش نگرانی‌های تورمی باشد، به انتظار بازار برای ادامه سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر فدرال رزرو مربوط بوده است.

تورم افزایش یافت، اما چشم‌انداز بلندمدت ثابت ماند

تورم آمریکا در ۱۲ ماه منتهی به اوت به ۳.۷ درصد رسید؛ درحالی‌که این شاخص در فوریه ۲.۹ درصد بود. با این حال، بخش قابل‌توجهی از افزایش تورم به رشد قیمت مواد غذایی و انرژی مربوط می‌شود. با حذف این دو گروه، نرخ تورم ۲.۸ درصد محاسبه شده که پایین‌تر از سطح ژانویه است.

در همین حال، انتظارات تورمی ۱۰ ساله بازار طی سال جاری در محدوده ۲.۲ تا ۲.۵ درصد باقی مانده است. این وضعیت نشان می‌دهد بازار اوراق افزایش قیمت انرژی را بیشتر یک شوک موقت می‌داند و انتظار دارد فدرال رزرو بتواند مانع سرایت این فشار به سایر بخش‌های اقتصاد شود.

فدرال رزرو نیز در ۱۶ سپتامبر، برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳ نرخ بهره را افزایش داد. در چنین شرایطی، مسیر سیاست پولی آمریکا به یکی از عوامل تعیین‌کننده برای بازار طلا تبدیل شده است.

رابطه طلا و اوراق در ۲۰۲۶ تغییر کرد

طلا در سال ۲۰۲۵ نزدیک به دو سوم رشد کرد، درحالی‌که بازده TIPS در پایان همان سال تنها ۰.۳ واحد درصد کاهش یافته بود. بنابراین، افزایش قیمت طلا در آن مقطع صرفاً با کاهش بازده اوراق قابل توضیح نبود.

در آن زمان، بخشی از سرمایه‌گذاران احتمال می‌دادند فدرال رزرو تحت فشار سیاسی نرخ‌های بهره را برای مدت طولانی‌تری پایین نگه دارد. با کاهش بخشی از این ریسک در ۳۰ ژانویه، طلا شدیدترین افت خود از دهه ۱۹۸۰ را تجربه کرد؛ این در حالی بود که بازده اوراق ۱۰ ساله تنها ۰.۰۲ واحد درصد تغییر داشت.

پس از آن، ارتباط معکوس میان طلا و بازده واقعی اوراق پررنگ‌تر شد. به این معنا که افزایش بازده TIPS در ماه‌های مختلف عمدتاً با کاهش قیمت طلا همراه بوده و افت بازده واقعی نیز زمینه رشد دوباره فلز زرد را فراهم کرده است.

بازار چه انتظاری از نرخ بهره دارد؟

بر اساس رابطه مشاهده‌شده در سال ۲۰۲۶، هر ۰.۱ واحد درصد افزایش بازده TIPS به‌طور متوسط با حدود یک درصد کاهش قیمت طلا همراه بوده است. بر همین اساس، افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی بازده واقعی می‌تواند فشار بیشتری بر بازار طلا وارد کند و قیمت این فلز را از محدوده ۴ هزار و ۳۰۰ دلار به سمت ۴ هزار و ۲۰۰ دلار سوق دهد.

از سوی دیگر، بازده اوراق دوساله آمریکا اکنون حدود یک واحد درصد بالاتر از نرخ بهره فدرال رزرو قرار دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار احتمال چند مرحله افزایش نرخ بهره را در قیمت‌ها لحاظ کرده است.

این در حالی است که برآوردهای فدرال رزرو تنها از یک افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی دیگر در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد و ثبات نرخ بهره تا پایان سال ۲۰۲۷ را نشان می‌دهد. این نهاد همچنین در سپتامبر پیش‌بینی نرخ بهره سال ۲۰۲۷ را از ۳.۶ به ۴.۱ درصد افزایش داده است.

سطح ۴ هزار و ۴۰۰ دلار در کانون توجه

محدوده ۴ هزار و ۴۰۰ دلار اکنون یکی از سطوح مهم بازار طلا محسوب می‌شود. اگر قیمت طلا بالاتر از این محدوده تثبیت شود، در شرایطی که بازده واقعی اوراق همچنان صعودی باشد، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رابطه معکوس میان این دو بازار باشد.

در مجموع، روند بازده واقعی اوراق خزانه‌داری و تصمیم‌های آتی فدرال رزرو از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که مسیر بازار طلا را در ماه‌های آینده تعیین می‌کنند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، تصمیم بعدی فدرال رزرو درباره نرخ بهره در ۲۸ اکتبر و انتشار پیش‌بینی‌های جدید این نهاد در ۹ دسامبر انجام خواهد شد.
منبع: فولاد نیوز