معدن سنگ‌آهن مسابی پس از سال‌ها تأخیر وارد مدار تولید شد
گروه: معدن | کد خبر: ۶۶۴۸ | تاریخ: ۴ مهر ۱۴۰۵ - ۱۲:۰۱
پروژه معدن روباز، کارخانه فرآوری و واحد گندله‌سازی مسابی متالیکس در شهر نشواک ایالت مینه‌سوتا آمریکا، پس از سال‌ها توقف، تأخیر، چالش‌های مالی و اختلافات حقوقی وارد مرحله تولید شد و نخستین کنسانتره سنگ‌آهن خود را تولید کرد.
این پروژه که دولت آمریکا آن را در چارچوب تقویت امنیت صنعتی و تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنعت فولاد دنبال می‌کند، قرار است در نهایت ظرفیت تولید سالانه حدود ۷ میلیون تن گندله مناسب برای احیای مستقیم را در اختیار داشته باشد. این نوع گندله با توجه به توسعه کوره‌های قوس الکتریکی و حرکت فولادسازان به سمت کاهش مصرف زغال‌سنگ، اهمیت بیشتری در زنجیره فولاد پیدا کرده است.
یک زنجیره یکپارچه از معدن تا گندله
مینه‌سوتا و منطقه «آیرون‌رنج» سابقه‌ای بیش از یک قرن در استخراج سنگ‌آهن دارند، اما پروژه نشواک از نظر ساختار با بسیاری از معادن قدیمی این منطقه تفاوت دارد. در این طرح، معدن، کارخانه تغلیظ و واحد گندله‌سازی به شکل یک مجموعه یکپارچه در کنار یکدیگر احداث شده‌اند.
مسابی متالیکس که زیرمجموعه گروه هندی «اسار» است، بیش از ۲.۵ میلیارد دلار برای اجرای این پروژه سرمایه‌گذاری کرده است. این مجموعه در زمینی با وسعت بیش از ۱۶ هزار هکتار احداث شده و براساس طراحی انجام‌شده، ظرفیت تولید سالانه حدود ۷ میلیون تن گندله احیای مستقیم را دارد.
در برخی اسناد فنی، ظرفیت اسمی این کارخانه ۷.۲۸ میلیون تن اعلام شده است؛ با این حال، مجوز زیست‌محیطی فعلی، سقف تولید اولیه را در محدوده ۷ میلیون تن قرار داده است.
البته تولید نخستین کنسانتره به معنای رسیدن پروژه به ظرفیت نهایی نیست. این مجموعه باید مراحل راه‌اندازی تجهیزات، تثبیت فرآیند تولید و افزایش تدریجی ظرفیت را پشت سر بگذارد. با وجود این، رسیدن به نخستین محصول پس از سال‌ها چالش، یک نقطه عطف برای این پروژه معدنی محسوب می‌شود.
مسیر طولانی تا تولید
پروژه مسابی نمونه‌ای از دشواری اجرای طرح‌های بزرگ معدنی در آمریکا است. طرح اولیه این پروژه سال‌ها قبل کلید خورد، اما شرکت قبلی در جریان اجرای آن با ورشکستگی مواجه شد. پس از احیای پروژه تحت عنوان مسابی متالیکس نیز مشکلات مالی، تأخیر در اجرای تعهدات و اختلاف بر سر مجوزهای معدنی ادامه پیدا کرد.
اداره منابع طبیعی مینه‌سوتا در سال ۲۰۲۱ بخشی از اجاره‌های معدنی این شرکت را پس گرفت و در ادامه آنها را به شرکت کلیولند-کلیفز واگذار کرد. اسناد قضایی منتشرشده، تأخیرهای مکرر، عدم اجرای برخی تعهدات اجاره و مطالبات پرداخت‌نشده را از جمله عوامل این تصمیم عنوان کرده‌اند.
مسابی نسبت به این اقدام اعتراض کرد، اما نتوانست مانع واگذاری این محدوده‌ها شود. از این رو، ورود پروژه به مرحله تولید را باید نتیجه فرآیندی طولانی شامل سرمایه‌گذاری، توقف پروژه، ورشکستگی، تأمین مالی مجدد و پیگیری‌های حقوقی دانست.
گندله باکیفیت برای نسل جدید فولادسازی
اهمیت اصلی پروژه نشواک تنها به تولید سنگ‌آهن بازنمی‌گردد؛ بلکه نوع محصول نهایی آن، این پروژه را به یکی از طرح‌های مورد توجه در زنجیره جدید فولاد آمریکا تبدیل کرده است.
صنعت فولاد آمریکا طی دهه‌های گذشته سهم قابل‌توجهی از تولید خود را به کوره‌های قوس الکتریکی و قراضه اختصاص داده است. با این حال، استفاده از قراضه به تنهایی برای تولید برخی فولادهای باکیفیت با محدودیت‌هایی همراه است. وجود عناصری مانند مس و قلع در قراضه می‌تواند بر کیفیت محصول اثر بگذارد و به همین دلیل، فولادسازان برای کنترل ترکیب مواد اولیه به آهن اسفنجی یا بریکت گرم نیز نیاز دارند.
تولید آهن اسفنجی نیز به گندله‌ای با عیار آهن بالا و میزان پایین ناخالصی‌ها نیاز دارد. براساس اطلاعات فنی منتشرشده، کنسانتره تولیدی مسابی می‌تواند بیش از ۷۰ درصد آهن و حدود ۱.۷۵ درصد سیلیس داشته باشد؛ ویژگی‌هایی که آن را برای تولید آهن اسفنجی و استفاده در کوره‌های قوس الکتریکی مناسب می‌کند.
در نتیجه، هدف این پروژه صرفاً افزایش تولید داخلی سنگ‌آهن یا کاهش واردات نیست، بلکه ایجاد یک منبع داخلی برای تأمین مواد اولیه مورد نیاز نسل جدید فولادسازی آمریکا است؛ نسلی که توسعه فولاد کم‌کربن و کاهش وابستگی به زغال‌سنگ را دنبال می‌کند.
حمایت مالی آمریکا از توسعه مسابی
حمایت بانک صادرات و واردات آمریکا از این پروژه نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود. این نهاد از امکان تأمین مالی تا سقف ۱۰ میلیارد دلار برای توسعه مسابی و ظرفیت‌های آتی آن خبر داده است.
با این حال، رقم ۱۰ میلیارد دلار نباید با هزینه اجرای پروژه فعلی یکسان در نظر گرفته شود. این مبلغ سقف حمایت مالی مطرح‌شده برای برنامه توسعه است، در حالی که سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای پروژه فعلی بیش از ۲.۵ میلیارد دلار اعلام شده است.
پیام مسابی برای صنعت فولاد ایران
تحولات پروژه مسابی می‌تواند برای زنجیره فولاد ایران نیز قابل توجه باشد. ایران در حوزه فناوری احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی از ظرفیت قابل توجهی برخوردار است، اما تداوم این مزیت به کیفیت مواد اولیه و توان زنجیره در پاسخ به نیازهای جدید صنعت فولاد جهان وابسته خواهد بود.
با حرکت فولادسازی جهانی به سمت کوره‌های قوس الکتریکی، تقاضا برای گندله‌هایی با عیار بالاتر و میزان پایین‌تر سیلیس، آلومینا، فسفر و گوگرد افزایش پیدا می‌کند. بنابراین، صرف تولید گندله نمی‌تواند تضمین‌کننده حضور در بازارهای آینده باشد و کیفیت کنسانتره، ثبات ترکیب شیمیایی، استحکام گندله و امکان ارائه اطلاعات معتبر درباره میزان انتشار کربن، اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
ایران بخش مهمی از این زنجیره را طی سال‌های گذشته توسعه داده است، اما چالش‌هایی مانند ناترازی برق و گاز، فرسودگی تجهیزات، محدودیت‌های حمل‌ونقل و کمبود سرمایه‌گذاری در اکتشاف می‌تواند بر رقابت‌پذیری این زنجیره اثر بگذارد.
پروژه مسابی از این منظر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری‌های جدید در صنعت سنگ‌آهن تنها با هدف استخراج بیشتر انجام نمی‌شوند؛ بلکه برخی پروژه‌ها از مرحله طراحی، محصول خود را متناسب با نیازهای آینده فولادسازی تعریف می‌کنند.
آغاز تولید کنسانتره در نشواک پایان مسیر این پروژه نیست و مرحله مهم بعدی، رسیدن به تولید پایدار و نزدیک‌شدن به ظرفیت طراحی‌شده گندله خواهد بود. با این حال، ورود مسابی به مرحله تولید، نشانه‌ای از تلاش آمریکا برای ایجاد یک زنجیره داخلی تأمین مواد اولیه متناسب با مسیر آینده صنعت فولاد این کشور است.
منبع: فولاد نیوز
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید