اورانیوم در قلب برنامه معدنی عربستان؛ کشف ۱۱۰ میلیون تن سنگ معدن

عربستان سعودی از ادامه برنامه‌های خود برای اکتشاف و توسعه منابع اورانیوم خبر داده است؛ اقدامی که در کنار برنامه‌های این کشور برای توسعه انرژی هسته‌ای و تقویت زنجیره ارزش مواد معدنی دنبال می‌شود.

به گزارش صدای معدن و فولاد، عبدالعزیز، وزیر انرژی عربستان سعودی، در سخنرانی خود در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) در وین اعلام کرد که ریاض اکتشاف اورانیوم را ادامه خواهد داد و همزمان در حال بررسی امکان استخراج این ماده از فرآیندهای مرتبط با تولید کود است.

وی با اشاره به نتایج مطالعات اکتشافی و زمین‌شناسی در پروژه جبل سعید در منطقه مدینه گفت: بررسی‌های انجام‌شده تاکنون به شناسایی حدود ۱۱۰ میلیون تن سنگ معدن حاوی غلظت بالایی از مواد معدنی کمیاب، به‌ویژه عناصر کمیاب سنگین، و همچنین مقادیر امیدوارکننده‌ای از اورانیوم منجر شده است.

با این حال، وزیر انرژی عربستان جزئیات مربوط به عیار اورانیوم موجود در این ذخیره را اعلام نکرده است؛ بنابراین میزان دقیق اورانیوم موجود و مقدار قابل استحصال از این منبع همچنان مشخص نیست.

اورانیوم در برنامه انرژی عربستان

وزیر انرژی عربستان با اشاره به برنامه‌های این کشور برای توسعه انرژی هسته‌ای اظهار کرد که انرژی هسته‌ای قرار است به یکی از اجزای اصلی سبد انرژی آینده عربستان تبدیل شود. به گفته وی، این رویکرد با هدف تنوع‌بخشی به منابع انرژی، پشتیبانی از رشد اقتصادی و افزایش امنیت تأمین انرژی دنبال می‌شود.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های معدنی عربستان تأکید کرد که این کشور به دنبال تقویت زنجیره‌های تأمین مواد معدنی، توسعه اکتشاف عناصر خاکی کمیاب و تبدیل منابع طبیعی به ارزش اقتصادی پایدار است.

جبل سعید؛ از مس تا اورانیوم و عناصر کمیاب

معدن جبل سعید در منطقه مدینه و حدود ۴۰ کیلومتری شمال شهر مهد الذهب قرار دارد و از جمله مناطق معدنی مهم عربستان به شمار می‌رود. این پروژه در قالب سرمایه‌گذاری مشترک شرکت «معادن» و «باریک» توسعه یافته و هر یک از این دو شرکت مالک ۵۰ درصد آن هستند.

تولید کنسانتره مس در جبل سعید از اواسط دهه گذشته آغاز شد و این معدن در سال ۲۰۱۶ وارد مرحله تولید تجاری شد.

بر اساس داده‌های شرکت معادن برای سال ۲۰۲۵، ذخایر قطعی و احتمالی سنگ معدن در جبل سعید حدود ۲۳.۴۸ میلیون تن با میانگین عیار ۲.۱۵ درصد مس برآورد شده است. این ذخایر معادل حدود ۵۰۴ هزار تن مس به همراه مقادیری طلا، نقره و روی است.

البته رقم ۱۱۰ میلیون تن اعلام‌شده در نتایج جدید اکتشافی با ذخایر سنگ معدن مس پروژه تفاوت دارد. ذخایر ۲۳.۴۸ میلیون تنی مربوط به ذخایر معدنی پروژه مس است، در حالی که رقم جدید به نتایج اکتشافات گسترده‌تر برای شناسایی مواد معدنی کمیاب و اورانیوم مربوط می‌شود.

کمربند معدنی جبل سعید نیز با مساحتی حدود ۲۸۹۲ کیلومتر مربع همچنان برای فعالیت‌های اکتشافی باز است و علاوه بر مس و سرب، کانی‌سازی طلا، نقره و روی نیز در آن گزارش شده است.

عربستان به دنبال سوخت هسته‌ای داخلی

تلاش عربستان برای توسعه منابع اورانیوم موضوع تازه‌ای نیست. در سال ۲۰۱۹، مطالعه مشترک سازمان زمین‌شناسی عربستان سعودی و مؤسسات زمین‌شناسی چین، سه ذخیره احتمالی اورانیوم را در مناطق مرکزی و شمال‌غربی این کشور شناسایی کرد که ظرفیت بالقوه تولید بیش از ۹۰ هزار تن اورانیوم را داشتند.

اظهارات اخیر وزیر انرژی عربستان در شرایطی مطرح شده که کمتر از دو ماه از امضای توافق همکاری هسته‌ای غیرنظامی میان آمریکا و عربستان می‌گذرد. این توافق چارچوبی برای همکاری بلندمدت دو کشور در حوزه انرژی هسته‌ای ایجاد می‌کند.

برنامه هسته‌ای عربستان شامل توسعه نیروگاه‌های بزرگ، راکتورهای مدولار کوچک و همچنین افزایش توان داخلی در زمینه منابع اورانیوم است. ریاض پروژه ملی انرژی اتمی خود را در سال ۲۰۱۷ و در چارچوب راهبرد چشم‌انداز ۲۰۳۰ راه‌اندازی کرد؛ راهبردی که خودکفایی بیشتر در تولید سوخت هسته‌ای را نیز دنبال می‌کند.

در همین راستا، عربستان روش‌های مختلفی را برای استحصال اورانیوم بررسی می‌کند که یکی از آنها استخراج این ماده همزمان با فرآیند تولید اسید فسفریک است.

وزیر انرژی عربستان همچنین اعلام کرد آزمایش‌های انجام‌شده با همکاری شرکت فرانسوی «اورانو» نتایج اقتصادی امیدوارکننده‌ای برای استخراج اورانیوم از این فرآیند نشان داده است.

حرکت از استخراج خام به زنجیره ارزش معدنی

راهبرد معدنی عربستان تنها بر استخراج و صادرات مواد خام متمرکز نیست و این کشور تلاش می‌کند زنجیره‌ای یکپارچه از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، جداسازی، پالایش و تولید محصولات با ارزش افزوده ایجاد کند.

اورانیوم نیز در این چارچوب جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های عربستان برای توسعه انرژی هسته‌ای دارد. ریاض قصد دارد با افزایش سهم انرژی هسته‌ای در تولید برق، سبد انرژی خود را متنوع‌تر کرده و پاسخگوی رشد تقاضای داخلی باشد.

عربستان برای توسعه برق هسته‌ای هدف‌گذاری بلندپروازانه‌ای انجام داده و قصد دارد تا سال ۲۰۴۰ حدود ۱۷ گیگاوات ظرفیت هسته‌ای به شبکه برق خود اضافه کند. در گام نخست نیز برنامه احداث دو راکتور با ظرفیت مجموع ۳.۲ گیگاوات در دستور کار قرار دارد که قرار است طی ۱۰ سال آینده به بهره‌برداری برسند.

منبع : معدن پرس