چالش تامین تجهیزات و کمبود نقدینگی؛ ایمنی معادن زغالسنگ زیر فشار هزینهها
گروه: معدن | کد خبر: ۸۹۲۹ | تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۱۴
ایمنی در معادن زغالسنگ تنها به اجرای دستورالعملها و بازرسیهای دورهای محدود نمیشود، بلکه توان مالی بهرهبرداران و دسترسی آنها به تجهیزات استاندارد نیز نقش مهمی در کاهش حوادث معدنی دارد. در سالهای اخیر، افزایش هزینه واردات، نوسانات ارزی و محدودیتهای تجاری، تامین تجهیزات تخصصی را دشوارتر کرده است. از سوی دیگر، کاهش نقدینگی و پرداخت نشدن بهموقع مطالبات تولیدکنندگان، ظرفیت سرمایهگذاری در بخش ایمنی و تعمیر ماشینآلات را تحت تاثیر قرار داده است.
وابستگی معادن به واردات تجهیزات ایمنی
دستگاههای خودنجات، گازسنجها و ماسکهای تنفسی از تجهیزات ضروری برای فعالیت در معادن زیرزمینی زغالسنگ هستند. با این حال، ظرفیت تولید داخلی این تجهیزات هنوز پاسخگوی نیاز بهرهبرداران نیست و برخی محصولات ساخت داخل نیز از نظر کیفیت و عملکرد با محدودیتهایی روبهرو هستند.
در چنین شرایطی، واردات همچنان بخش مهمی از نیاز معادن به تجهیزات ایمنی را تامین میکند. افزایش نرخ ارز و هزینههای حملونقل، قیمت تمامشده این محصولات را بالا برده است؛ بهطوریکه بهای گازسنجها طی یک سال گذشته حدود ۴ برابر شده است.
علاوه بر افزایش قیمت، روند واردات نیز با دشواری بیشتری همراه شده است. در حالی که پیشتر تامین برخی تجهیزات وارداتی طی ۲ تا ۳ ماه امکانپذیر بود، اکنون موانع تجاری و فرآیندهای تامین، زمان دسترسی معادن به این کالاها را افزایش داده است.
فرسودگی ماشینآلات و محدودیت تعمیرات
تامین قطعات و تجهیزات مورد نیاز برای تعمیر ماشینآلات معدنی نیز به یکی از مشکلات بهرهبرداران تبدیل شده است. فرسودگی تجهیزات و دشواری دسترسی به قطعات یدکی، ظرفیت عملیاتی برخی معادن را کاهش داده و زمان توقف ماشینآلات را افزایش داده است.
در برخی موارد، تجهیزاتی که باید پس از حدود ۶ ماه برای تعمیرات اساسی به چرخه فعالیت بازگردند، به دلیل مشکلات تامین قطعات و محدودیتهای تعمیراتی تا ۲ سال از مدار خارج میمانند.
از سوی دیگر، شرایط زمینشناسی معادن زغالسنگ یکسان نیست و همین موضوع استفاده گسترده از روشهای مکانیزه استخراج را با محدودیت مواجه میکند. در نتیجه، امکان بهرهگیری یکسان از فناوریهای نوین در تمامی معادن وجود ندارد و بخشی از واحدهای معدنی همچنان با تجهیزات قدیمی فعالیت میکنند.
فشار هزینههای تولید بر معادن زغالسنگ
مشکلات مالی بهرهبرداران نیز روند نوسازی و ارتقای ایمنی معادن را تحت تاثیر قرار داده است. قیمت فروش زغالسنگ متناسب با افزایش هزینههای تولید رشد نکرده و در برخی موارد، مطالبات تولیدکنندگان با تاخیرهایی تا حدود ۶ ماه پرداخت میشود.
این در حالی است که هزینههای جاری معادن، از پرداخت دستمزد نیروی انسانی تا خرید مواد مصرفی و قطعات، بهصورت مستمر افزایش پیدا میکند. همچنین قیمت چوب مورد استفاده در معادن نسبت به سال گذشته حدود ۲ تا ۲.۵ برابر شده است.
مجموع این عوامل، منابع مالی قابل استفاده برای تعمیر ماشینآلات، آمادهسازی کارگاههای استخراج و خرید تجهیزات ایمنی را محدود کرده است. ادامه این روند میتواند علاوه بر کاهش ظرفیت تولید، وابستگی کشور به واردات زغالسنگ را نیز افزایش دهد.
پیامدهای حادثه طبس و چالش بومیسازی تجهیزات
حادثه معدن زغالسنگ طبس بار دیگر ضرورت تامین تجهیزات استاندارد و ارتقای سطح ایمنی معادن زیرزمینی را مطرح کرد. پس از این حادثه، تقاضا برای خرید تجهیزات خودنجات افزایش یافت، اما محدودیت عرضه باعث رشد قیمت این محصولات شد. بهطوریکه بهای نمونههای چینی دستگاههای خودنجات حدود ۳ برابر افزایش پیدا کرد.
در همین راستا، تلاشهایی برای تولید داخلی این تجهیزات با همکاری ۲ شرکت دانشبنیان انجام شده است، اما این اقدامات تاکنون به عرضه محصول نهایی منجر نشده است.
از سوی دیگر، توقف فعالیت دستکم ۳ تا ۴ معدن در منطقه آزادشهر استان گلستان به دلیل وجود نواقص ایمنی، نشاندهنده مشکلات معادن کوچک در تامین الزامات و استانداردهای مورد نیاز است. این واحدها به دلیل محدودیت منابع مالی، برای رفع نواقص و تهیه تجهیزات مورد نیاز با دشواری بیشتری مواجه هستند.
ضرورت حمایت اقتصادی برای ارتقای ایمنی معادن
بررسی شرایط معادن زغالسنگ نشان میدهد بهبود ایمنی نیازمند مجموعهای از اقدامات نظارتی، اقتصادی و حمایتی است. تسهیل واردات تجهیزات تخصصی، تقویت تولید داخلی، ایجاد فضای رقابتی در بازار تجهیزات ایمنی و اصلاح فرآیند پرداخت مطالبات تولیدکنندگان میتواند بخشی از موانع موجود را برطرف کند.
همچنین اختصاص منابع مالی برای نوسازی ماشینآلات، تامین قطعات یدکی و آمادهسازی معادن باید در برنامههای حمایتی این بخش مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، ارتقای ایمنی معادن زغالسنگ زمانی امکانپذیر خواهد بود که بهرهبرداران علاوه بر رعایت الزامات قانونی، توان اقتصادی لازم برای تامین تجهیزات و بهروزرسانی زیرساختهای عملیاتی را نیز داشته باشند. استمرار فعالیت معادن نباید به قیمت کاهش استانداردهای ایمنی و به خطر افتادن جان کارگران تمام شود.
منبع: معدن ۲۴
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید