تاخیر ۲ ساله پروژه فولاد سبز تیسنکروپ؛ چالش هیدروژن، کربنزدایی اروپا را عقب انداخت
گروه: فولاد | کد خبر: ۸۹۲۳ | تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۵
برنامه تیسنکروپ برای توسعه تولید فولاد کمکربن در آلمان با تاخیر مواجه شده است. پروژه «tkH2Steel» این شرکت در شهر دویسبورگ که یکی از طرحهای مهم کربنزدایی صنعت فولاد اروپا محسوب میشود، به دلیل مشکلات اجرایی و محدودیتهای تامین انرژی، دیرتر از زمانبندی اولیه به بهرهبرداری خواهد رسید.
این طرح با هدف جایگزینی یکی از ۴ کوره بلند زغالسنگی کارخانه و حرکت به سمت فناوری احیای مستقیم طراحی شده است. بر اساس برنامهریزی اولیه، واحد جدید باید در سال ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز میکرد، اما طبق اسناد اصلاحشده کمیسیون اروپا و اعلام شرکت، زمان راهاندازی آن به سال ۲۰۲۹ تغییر یافته است.
تیسنکروپ مشکلات مهندسی را از عوامل اصلی این عقبماندگی عنوان کرده است. همچنین کمیسیون اروپا به دشواریهای ساختوساز ناشی از ماهیت نوآورانه این پروژه اشاره دارد.
ارزش سرمایهگذاری این طرح حدود ۳ میلیارد یورو برآورد شده و دولت آلمان نیز حمایت مالی تا سقف ۲ میلیارد یورو را برای اجرای آن در نظر گرفته است. ظرفیت تولید سالانه واحد احیای مستقیم جدید به ۲.۵ میلیون تن آهن اسفنجی میرسد و انتظار میرود بهرهبرداری از آن سالانه تا ۳.۵ میلیون تن از انتشار دیاکسیدکربن بکاهد.
تامین هیدروژن؛ مانع اصلی توسعه فولاد سبز
یکی از مشکلات اساسی پروژه تیسنکروپ، فراهم کردن هیدروژن مورد نیاز برای فعالیت واحد احیای مستقیم است. بازار هیدروژن اروپا برخلاف پیشبینیهای اولیه با سرعت مورد انتظار توسعه نیافته و ظرفیت تولید، شبکه انتقال و زیرساختهای واردات آن همچنان با محدودیت روبهروست.
تیسنکروپ در اطلاعیهای رسمی اعلام کرده است که قیمت هیدروژن سبز نیز از برآوردهای اولیه فراتر رفته و هنوز به سطحی نرسیده که استفاده گسترده از آن در صنعت فولاد از نظر اقتصادی توجیهپذیر باشد.
این شرایط بر برنامه خرید هیدروژن شرکت نیز اثر گذاشته است. تیسنکروپ در سال ۲۰۲۵ مناقصهای برای خرید سالانه ۱۵۱ هزار تن هیدروژن تجدیدپذیر و کمکربن در قالب قراردادهای ۱۰ساله برگزار کرد، اما پس از دریافت پیشنهادهایی با قیمت بالاتر از انتظارات، این فرآیند را متوقف ساخت.
این شرکت اکنون در حال آمادهسازی مناقصه جدیدی برای تامین هیدروژن است. همچنین تغییرات اعمالشده در شرایط تامین مالی پروژه، امکان افزایش تدریجی سهم هیدروژن و استفاده از گاز طبیعی در دوره گذار را فراهم کرده است.
این روند نشان میدهد توسعه تجهیزات تولید فولاد مبتنی بر هیدروژن، بدون دسترسی به انرژی پاک با قیمت رقابتی و زیرساختهای مورد نیاز، نمیتواند بهتنهایی اهداف زیستمحیطی صنعت را محقق کند.
اقتصاد تولید؛ چالش دیگر فولاد کمکربن
تجربه تیسنکروپ نشان میدهد حرکت به سمت تولید فولاد کمکربن علاوه بر سرمایهگذاری در فناوری، به تامین همزمان زیرساختهای انرژی نیاز دارد. تولید هیدروژن سبز مستلزم دسترسی به حجم قابلتوجهی از برق تجدیدپذیر است و انتقال آن نیز به شبکه گسترده خطوط لوله و امکانات وارداتی وابستگی دارد.
از سوی دیگر، افزایش هزینه تولید فولاد کمکربن زمانی قابل پذیرش خواهد بود که بازار مصرف نیز آمادگی پرداخت بهای بالاتر برای محصولات کمانتشار را داشته باشد. در صورت نبود تقاضای کافی برای این محصولات، افزایش هزینههای تولید میتواند بازده اقتصادی سرمایهگذاری در فناوریهای جدید را تحت تاثیر قرار دهد.
به همین دلیل، توسعه فولاد سبز در اروپا به مجموعهای از حمایتهای دولتی، قراردادهای بلندمدت خرید، توسعه زیرساختهای انرژی و ایجاد بازار محصولات کمکربن وابسته است. حمایت مالی دولت آلمان از پروژه تیسنکروپ نیز بیانگر نقش سیاستهای عمومی در پیشبرد برنامه کربنزدایی صنایع سنگین است.
وضعیت متفاوت ایران در مسیر کاهش انتشار کربن
تاخیر پروژه تیسنکروپ از منظر آینده رقابتپذیری صنعت فولاد ایران نیز قابل بررسی است. بخش عمده تولید فولاد کشور با استفاده از فناوری احیای مستقیم و گاز طبیعی انجام میشود؛ روشی که در مقایسه با مسیر سنتی تولید مبتنی بر کوره بلند زغالسنگی، ظرفیت کاهش انتشار کربن را دارد.
با این حال، استفاده از گاز طبیعی به معنای دستیابی کامل به تولید فولاد سبز نیست. مصرف این سوخت همچنان با انتشار کربن همراه است و میزان آلایندگی محصولات به عواملی مانند ترکیب برق مصرفی، کیفیت مواد اولیه، فناوری تولید و بهرهوری تجهیزات بستگی دارد.
در کنار این موضوع، ناترازی گاز و برق در ایران نیز فعالیت مستمر فولادسازان را با محدودیت مواجه کرده است. در شرایطی که تولیدکنندگان اروپایی برای تامین هیدروژن سبز با قیمت بالا و کمبود زیرساخت انتقال روبهرو هستند، کارخانههای فولاد ایران نیز با چالش تامین پایدار گاز و برق دستوپنجه نرم میکنند.
این وضعیت، تفاوت مسیر کشورهای اروپایی و ایران در فرآیند کربنزدایی صنعت فولاد را نشان میدهد. اروپا بر جایگزینی تدریجی سوختهای فسیلی با هیدروژن سبز تمرکز کرده است، در حالی که صنعت فولاد ایران برای حفظ ظرفیت تولید و حرکت به سمت کاهش آلایندگی، به تقویت زیرساختهای انرژی و افزایش بهرهوری مصرف نیاز دارد.
در مجموع، تاخیر پروژه تیسنکروپ نشان میدهد گذار به تولید فولاد کمکربن صرفاً با تغییر تجهیزات و فناوری کارخانهها امکانپذیر نیست. تامین انرژی با قیمت مناسب، دسترسی به زیرساختهای انتقال، تامین مالی و ایجاد بازار رقابتی برای محصولات کمانتشار، از عوامل موثر در موفقیت برنامههای کربنزدایی صنعت فولاد به شمار میروند.
منبع: فولاد نیوز
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید