ناترازی گاز و افزایش هزینه انرژی؛ تهدیدی برای مزیت رقابتی صنعت فولاد ایران
گروه: فولاد | کد خبر: ۸۸۰۴ | تاریخ: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ - ۱۳:۱۱
افزایش هزینه تأمین گاز در صنعت فولاد، در شرایطی که تولیدکنندگان با محدودیت منابع مالی و کاهش حاشیه سود روبهرو هستند، به یکی از چالشهای جدی این صنعت تبدیل شده است. بر اساس اعلام معاون وزیر صمت، قیمت گاز دریافتی از شبکه برای واحدهای احیای فولاد حدود ۲۵ هزار تومان بهازای هر مترمکعب است؛ درحالیکه نرخ کشفشده در بورس به حدود ۸۳ هزار تومان رسیده است. اگرچه این نرخ لزوماً مبنای پرداخت تمام فولادسازان نیست، اما اختلاف قابلتوجه میان این دو رقم، نگرانیها درباره افزایش هزینه تولید را تشدید میکند.
در شرایطی که حاشیه سود شرکتهای فولادی با فشارهای مختلف مواجه است، تأمین انرژی با قیمتهای بالاتر میتواند توجیه اقتصادی فعالیت بخشی از ظرفیتهای تولیدی را تحت تأثیر قرار دهد. به این ترتیب، موضوع انرژی دیگر صرفاً به افزایش بهای تمامشده محصولات محدود نمیشود و میتواند بر استمرار فعالیت واحدهای فولادی نیز اثر بگذارد.
اهمیت این موضوع در صنعت فولاد ایران به دلیل وابستگی بخش مهمی از فرایند تولید به گاز طبیعی بیشتر است. زنجیره فولاد کشور روزانه به حدود ۳۵ میلیون مترمکعب گاز نیاز دارد که سهم عمده آن در واحدهای احیای مستقیم مصرف میشود. در این واحدها، گاز طبیعی علاوه بر تأمین انرژی، نقش اساسی در واکنشهای شیمیایی تبدیل سنگآهن به آهن اسفنجی دارد؛ ازاینرو، جایگزینی آن با سوختهای دیگر بهسادگی امکانپذیر نیست.
بر همین اساس، محدودیت گاز را نمیتوان صرفاً با پیشنهاد استفاده از سوخت جایگزین برای تمام بخشهای صنعت فولاد مدیریت کرد. وابستگی فرایند احیای مستقیم به گاز طبیعی باعث شده است دسترسی پایدار و اقتصادی به این حامل انرژی، یکی از پایههای اصلی مزیت تولید فولاد در ایران باشد. تداوم محدودیتها و افزایش هزینه تأمین گاز میتواند این مزیت را تضعیف کرده و رقابتپذیری تولیدکنندگان داخلی را در بازارهای جهانی کاهش دهد.
از سوی دیگر، فشار هزینههای انرژی تنها به عملکرد مالی کوتاهمدت شرکتها محدود نمیشود. کاهش حاشیه سود، منابع در دسترس برای تعمیرات اساسی، نوسازی تجهیزات، توسعه فناوری، اجرای طرحهای زیستمحیطی و افزایش ظرفیت تولید را نیز محدود میکند. این در حالی است که عبور از بحران انرژی مستلزم سرمایهگذاری گسترده در احداث نیروگاهها و توسعه زیرساختهای تأمین انرژی است.
در چنین شرایطی، چرخهای از مشکلات شکل میگیرد؛ محدودیت انرژی به کاهش تولید منجر میشود، افزایش هزینهها سودآوری شرکتها را تحت فشار قرار میدهد و کاهش منابع مالی نیز توان سرمایهگذاری برای تأمین انرژی پایدار را تضعیف میکند. تداوم این روند میتواند آسیبپذیری صنعت فولاد را در برابر بحرانهای بعدی افزایش دهد.
شرکت فولاد خوزستان نمونهای از چالشهای پیشروی تولیدکنندگان بزرگ فولاد کشور است. این شرکت پس از خسارتهای واردشده در فروردینماه، توانسته است در کمتر از ۴ ماه ظرفیت سالانه حدود ۴ میلیون تنی فولادسازی خود را مجدداً برای تولید آماده کند. همچنین بیش از ۸۸ درصد ظرفیت آسیبدیده واحدهای تولید آهن اسفنجی این مجموعه احیا شده است.
با این حال، شرکت فولاد خوزستان اعلام کرده است که بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای بازسازیشده به رفع محدودیتهای تأمین انرژی وابسته است. این موضوع نشان میدهد بازسازی تجهیزات و احیای ظرفیتهای تولیدی، بهتنهایی برای بازگشت کامل تولید کافی نیست و دسترسی پایدار به انرژی همچنان یکی از عوامل تعیینکننده در فعالیت این مجموعه محسوب میشود.
در مجموع، افزایش هزینه گاز و محدودیتهای تأمین انرژی میتواند دستاوردهای سرمایهگذاری در صنعت فولاد را تحت تأثیر قرار دهد. زمانی که شرکتها برای ایجاد ظرفیتهای جدید و بازسازی واحدهای آسیبدیده سرمایهگذاری میکنند، اما امکان بهرهبرداری اقتصادی و مستمر از این ظرفیتها به سهمیهبندی و قیمتهای متغیر انرژی وابسته است، مسئله فراتر از کمبود گاز خواهد بود.
تداوم این وضعیت میتواند به کاهش مزیت رقابتی صنعت فولاد ایران منجر شود؛ صنعتی که توسعه آن تا حد زیادی بر دسترسی به منابع گاز طبیعی و فناوری احیای مستقیم استوار بوده است.
منبع: دنیای معدن
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید