ذخایر عمیق در کانون توجه معدن‌کاران؛ بازار تجهیزات زیرزمینی در مسیر رشد
گروه: معدن | کد خبر: ۶۸۳۹ | تاریخ: ۶ مهر ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۹
کاهش دسترسی به ذخایر سطحی و افزایش نیاز صنایع مختلف به مواد معدنی حیاتی، مسیر سرمایه‌گذاری در بخش معدن را بیش از گذشته به سمت ذخایر عمیق سوق داده است. رشد تقاضا برای فلزاتی همچون مس، نیکل، لیتیوم و عناصر نادر خاکی نیز توسعه معادن زیرزمینی را به یکی از گزینه‌های مهم برای تأمین مواد اولیه تبدیل کرده است؛ روندی که به‌دنبال آن بازار تجهیزات مورد استفاده در احداث و بهره‌برداری از چاه‌های عمیق نیز در حال گسترش است.
برآوردها نشان می‌دهد بازار تجهیزات احداث چاه‌های عمیق در فاصله سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ می‌تواند به‌طور میانگین سالانه ۳.۸ درصد رشد داشته باشد؛ رشدی که از افزایش فعالیت‌های زیرزمینی و نیاز به توسعه زیرساخت‌های مرتبط با استخراج در اعماق زمین حکایت دارد.
چاه‌های عمیق؛ زیرساختی فراتر از دسترسی به ذخایر
احداث چاه عمیق در یک معدن تنها به ایجاد مسیر دسترسی به بخش‌های زیرزمینی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از تجهیزات و سامانه‌های تخصصی برای حفاری، بالابری، انتقال مواد، تهویه، آبکشی و ایمنی را دربرمی‌گیرد.
هرچه عملیات استخراج به عمق بیشتری منتقل شود، جابه‌جایی مواد معدنی، تجهیزات و نیروی انسانی نیز پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر خواهد شد. به همین دلیل، عملکرد مناسب زیرساخت‌های چاه و تجهیزات وابسته، نقش مستقیمی در استمرار تولید و افزایش ایمنی عملیات معدنی دارد.
از سوی دیگر، در برخی معادن روباز، افزایش حجم باطله و رشد هزینه‌های حمل و جابه‌جایی می‌تواند ادامه استخراج از سطح را با چالش اقتصادی مواجه کند. در چنین شرایطی، حرکت به سمت روش‌های زیرزمینی به‌عنوان یک گزینه جایگزین، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
معادن فلزی در صدر مصرف تجهیزات چاه‌های عمیق
بررسی ترکیب تقاضا نشان می‌دهد معادن فلزی با سهم ۳۰ درصدی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده تجهیزات احداث چاه‌های عمیق هستند. پس از این بخش، معادن زغال‌سنگ با ۲۵ درصد قرار دارند.
ساخت تونل نیز ۲۰ درصد از این بازار را به خود اختصاص داده و پروژه‌های برق‌آبی و تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی به‌ترتیب ۱۵ و ۱۰ درصد سهم دارند.
افزایش مصرف جهانی فلزاتی مانند مس و لیتیوم نیز چشم‌انداز این بازار را تقویت کرده است؛ چراکه بخشی از ذخایر مورد نیاز برای توسعه شبکه‌های انتقال برق، خودروهای برقی و سامانه‌های ذخیره انرژی در عمق زمین قرار گرفته‌اند و استخراج آنها نیازمند توسعه فناوری‌ها و تجهیزات زیرزمینی است.
آسیا و اقیانوسیه؛ بزرگ‌ترین بازار تجهیزات معادن عمیق
از نظر جغرافیایی، منطقه آسیا و اقیانوسیه با در اختیار داشتن ۴۰ درصد بازار، بزرگ‌ترین سهم را در تقاضای تجهیزات احداث چاه‌های عمیق دارد. فعالیت گسترده معدنی در کشورهایی مانند چین و هند و همچنین توسعه پروژه‌های زیرزمینی در کشورهای جنوب شرق آسیا از عوامل اصلی این سهم محسوب می‌شود.
آمریکای شمالی حدود ۲۰ درصد بازار را در اختیار دارد و اروپا و آمریکای لاتین نیز هرکدام سهمی حدود ۱۵ درصدی دارند. خاورمیانه و آفریقا نیز در مجموع نزدیک به ۱۰ درصد از این بازار را به خود اختصاص داده‌اند.
وجود ذخایر قابل توجه مس و لیتیوم در کشورهایی مانند شیلی، پرو و برزیل و همچنین ظرفیت‌های معدنی آفریقا، از دیگر عواملی است که می‌تواند زمینه اجرای پروژه‌های جدید زیرزمینی و افزایش تقاضا برای تجهیزات مرتبط را فراهم کند.
حرکت تجهیزات معدنی به سمت خودکارسازی
همزمان با افزایش عمق عملیات معدنی، فناوری تجهیزات مورد استفاده در معادن زیرزمینی نیز در حال تحول است. استفاده از ماشین‌آلات خودکار، تجهیزات برقی و سامانه‌های کنترل از راه دور با هدف کاهش هزینه‌های عملیاتی، افزایش بهره‌وری و ارتقای ایمنی در محیط‌های پرخطر مورد توجه قرار گرفته است.
در معادن عمیق، کاهش حضور نیروی انسانی در نقاط دشوار و محدود کردن زمان توقف تجهیزات اهمیت بیشتری دارد. با این حال، هزینه بالای احداث چاه، نوسان قیمت مواد معدنی، کمبود نیروی متخصص و مشکلات احتمالی در تأمین قطعات و تجهیزات می‌تواند سرعت توسعه پروژه‌های زیرزمینی را کاهش دهد.
بازار تجهیزات چاه‌های عمیق در مسیر رشد
با وجود چالش‌های موجود، چشم‌انداز بازار تجهیزات احداث چاه‌های عمیق همچنان افزایشی ارزیابی می‌شود. شاخص این بازار که برای سال ۲۰۲۵ معادل ۱۰۰ در نظر گرفته شده، در سناریوی پایه تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۱۴۵ می‌رسد؛ به این معنا که بازار طی یک دهه نزدیک به ۴۵ درصد رشد خواهد کرد.
در مجموع، عمیق‌تر شدن ذخایر معدنی تنها شیوه استخراج را تغییر نمی‌دهد، بلکه به‌تدریج ساختار تقاضا برای ماشین‌آلات حفاری و بالابری، تجهیزات ایمنی، سامانه‌های تهویه و آبکشی و فناوری‌های مورد استفاده در معادن زیرزمینی را نیز دستخوش تغییر می‌کند.
منبع: معدن ۲۴
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید