کاهش ۹ درصدی استخراج سنگ‌آهن در ۱۴۰۴ / خراسان رضوی در کانون افت تولید
گروه: معدن | کد خبر: ۶۳۹۱ | تاریخ: ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۱
آمارهای منتشرشده از عملکرد بخش معدن در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد استخراج سنگ‌آهن کشور نسبت به سال قبل کاهش قابل‌توجهی داشته است؛ روندی که بخش عمده آن به افت تولید در استان خراسان رضوی و منطقه معدنی سنگان بازمی‌گردد.
بر اساس داده‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت و سنجه عملکردی برنامه هفتم توسعه، میزان استخراج سنگ‌آهن کشور از ۱۲۷ میلیون و ۳۷۶ هزار تن در سال ۱۴۰۳ به ۱۱۵ میلیون و ۵۳۷ هزار تن در سال ۱۴۰۴ رسیده است. به این ترتیب، استخراج این ماده معدنی راهبردی حدود ۹ درصد کاهش یافته و ۱۱ میلیون و ۸۳۹ هزار تن از حجم استخراج سالانه کشور کاسته شده است.
کاهش استخراج سنگ‌آهن می‌تواند مستقیماً بر تامین خوراک واحدهای زنجیره فولاد از جمله کارخانه‌های کنسانتره، گندله‌سازی و احیای مستقیم اثر بگذارد و در صورت تداوم، ضرورت تقویت ظرفیت‌های استخراج و توسعه زیرساخت‌های معدنی را بیشتر نمایان کند.
خراسان رضوی؛ عامل اصلی افت استخراج سنگ‌آهن
بررسی جزئیات آمار استانی نشان می‌دهد کاهش استخراج سنگ‌آهن در سال ۱۴۰۴ روندی یکسان در سراسر کشور نداشته است. بخش عمده افت ثبت‌شده در آمار ملی، مربوط به خراسان رضوی است؛ استانی که منطقه سنگان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های سنگ‌آهن کشور را در خود جای داده است.
استخراج سنگ‌آهن در خراسان رضوی از ۳۳ میلیون و ۳۴۴ هزار تن در سال ۱۴۰۳ به ۲۱ میلیون و ۹۳۲ هزار تن در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته و افتی حدود ۳۴ درصدی را ثبت کرده است. به این ترتیب، بیش از ۱۱.۴ میلیون تن از استخراج سنگ‌آهن این استان کاسته شده؛ رقمی که به‌تنهایی بیش از ۹۰ درصد کاهش ثبت‌شده در کل کشور را تشکیل می‌دهد.
محدودیت تامین برق و گاز در دوره‌های اوج مصرف، فرسودگی بخشی از ماشین‌آلات سنگین معدنی و کاهش عیار در برخی جبهه‌های فعال استخراج، از جمله چالش‌هایی هستند که می‌توانند بر عملکرد معادن اثرگذار باشند. این وضعیت، ضرورت توجه بیشتر به زیرساخت‌های معدنی، ماشین‌آلات و مدل‌های حمل‌ونقل و توسعه در شرق کشور را برجسته کرده است.
کرمان و یزد در صدر استخراج سنگ‌آهن
همزمان با افت استخراج در خراسان رضوی، جایگاه استان‌ها در جدول تولید سنگ‌آهن نیز تغییر کرده است. کرمان با ثبت رشد ۲.۳ درصدی و استخراج ۳۹ میلیون و ۲۲۱ هزار و ۱۶۰ تن، در سال ۱۴۰۴ به بزرگ‌ترین قطب استخراج سنگ‌آهن کشور تبدیل شد. این استان حدود ۳۴ درصد از کل استخراج سنگ‌آهن ایران را به خود اختصاص داده است.
یزد نیز با استخراج ۳۸ میلیون و ۵۲۹ هزار تن در جایگاه دوم قرار گرفته است. استخراج سنگ‌آهن این استان نسبت به سال قبل حدود ۲ درصد کاهش داشته و سهم آن از تولید کشور به ۳۳.۳ درصد رسیده است.
در مجموع، کرمان و یزد بیش از ۶۷ درصد استخراج سنگ‌آهن کشور را در اختیار دارند و با احتساب خراسان رضوی، سهم سه قطب اصلی استخراج سنگ‌آهن ایران در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۸۷ درصد می‌رسد.
پس از این سه استان، کردستان با استخراج ۴ میلیون و ۴۷۵ هزار تن و سهم ۳.۸ درصدی در جایگاه چهارم قرار دارد. تولید این استان نسبت به رکورد ۵.۱ میلیون تنی سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که اهمیت توسعه اکتشافات و تکمیل زیرساخت‌های معدنی در غرب کشور را افزایش می‌دهد.
در میان استان‌های دارای ظرفیت متوسط، هرمزگان عملکرد متفاوتی داشته است. استخراج سنگ‌آهن در این استان با رشد ۳۱ درصدی از حدود ۱.۹ میلیون تن به ۲ میلیون و ۵۷۲ هزار تن رسیده و سهم هرمزگان از استخراج کشور را به ۲.۲ درصد افزایش داده است. توسعه این ظرفیت می‌تواند با سیاست گسترش صنایع فولادی در سواحل جنوبی و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل هم‌راستا باشد.
استان مرکزی نیز با رشد ۱۱ درصدی، میزان استخراج سنگ‌آهن خود را به ۲ میلیون و ۲۲۳ هزار تن رسانده است. پس از این استان، اصفهان با حدود ۲ میلیون تن، همدان با ۱.۴ میلیون تن و زنجان با ۱.۱ میلیون تن در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
نیاز زنجیره فولاد به افزایش ظرفیت استخراج
کاهش استخراج سنگ‌آهن در سال ۱۴۰۴ در شرایطی رخ داده که ظرفیت‌های قابل‌توجهی در بخش‌های مختلف زنجیره فولاد ایجاد شده است. دستیابی به هدف تولید ۵۵ میلیون تن فولاد خام، نیازمند تامین پایدار خوراک و افزایش ظرفیت استخراج در بخش معدن خواهد بود.
بر این اساس، رشد تولید سنگ‌آهن و رساندن استخراج سالانه به سطوح بالاتر از ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلیون تن، یکی از الزامات مهم برای پشتیبانی از ظرفیت‌های زنجیره فولاد به شمار می‌رود. تحقق این هدف نیز به رفع چالش‌هایی مانند تامین انرژی، نوسازی ماشین‌آلات، توسعه اکتشافات، ارتقای زیرساخت‌های حمل‌ونقل و افزایش بهره‌وری معادن وابسته است.
منبع: ایسنا
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید