معدن فقط ۲ درصد سوخت کشور را می‌خواهد؛ چرا تامین آن به چالش تبدیل شده است؟

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به اینکه بخش معدن تنها حدود ۲ درصد از سوخت کشور را مصرف می‌کند، گفت: با توجه به سهم پایین این بخش از مصرف سوخت، تامین نیاز معادن نباید به چالشی جدی تبدیل شود؛ چراکه توقف ماشین‌آلات معدنی به دلیل کمبود سوخت می‌تواند خسارت قابل‌توجهی به روند تولید و اقتصاد کشور وارد کند.

وحید اسلامیان در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، تامین سوخت را یکی از الزامات تداوم فعالیت معادن دانست و اظهار کرد: ماشین‌آلات معدنی برای ادامه عملیات استخراج به سوخت مستمر نیاز دارند و هرگونه تاخیر در تخصیص یا کمبود آن، مستقیماً بر میزان تولید اثر می‌گذارد.

وی افزود: برای فصل پاییز و زمستان مقرر شده است حدود ۳۰ درصد از سوخت مورد نیاز معادن پیش از موعد در اختیار آنها قرار گیرد تا در صورت بروز محدودیت در ماه‌های سرد سال، فعالیت واحدهای معدنی با اختلال جدی مواجه نشود. به گفته او، اجرای این برنامه می‌تواند بخشی از نگرانی فعالان معدنی درباره تامین سوخت در فصل زمستان را برطرف کند.

اسلامیان درباره تامین سوخت از بازار آزاد نیز هشدار داد و گفت: زمانی که سهمیه رسمی پاسخگوی نیاز یک معدن نباشد، بهره‌بردار برای جلوگیری از توقف فعالیت ممکن است به سراغ منابع دیگر برود. در صورتی که برای این نوع تامین سوخت چارچوب قانونی مشخصی وجود نداشته باشد، معدن‌دار ممکن است با اتهام قاچاق سوخت مواجه شود.

رئیس انجمن مس ایران تاکید کرد: لازم است سازوکار مشخص و قانونی برای تامین سوخت مورد نیاز معادن در شرایط کمبود سهمیه رسمی طراحی شود تا فعالیت تولیدی واحدهای معدنی به دلیل مشکلات مربوط به نحوه تامین سوخت متوقف نشود.

تامین مواد ناریه؛ چالش دیگر معادن

اسلامیان تامین مواد ناریه را نیز از دیگر مسائل مهم بخش معدن عنوان کرد و گفت: مواد ناریه از نهاده‌های ضروری برای عملیات استخراج هستند و در بسیاری از معادن، بدون دسترسی مناسب به این مواد امکان تداوم فعالیت وجود ندارد.

وی همچنین تامین ارز برای خرید ماشین‌آلات، قطعات یدکی و تجهیزات جدید را ضروری دانست و افزود: مشکلات بخش معدن باید به صورت هماهنگ مورد توجه قرار گیرد. رفع موانع مربوط به سوخت، مواد ناریه، ماشین‌آلات و تجهیزات می‌تواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیت‌های معدنی کشور و افزایش تولید را فراهم کند.

افزایش تقاضای جهانی برای مس

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به روند افزایشی تقاضای جهانی برای مس اظهار کرد: توسعه خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر و فناوری‌های جدید، نیاز جهان به این فلز را افزایش داده است. در کنار این موارد، توسعه هوش مصنوعی و تولید تراشه‌ها نیز به رشد مصرف مس در صنایع مختلف کمک کرده است.

اسلامیان گفت: افزایش تقاضای جهانی برای مس می‌تواند فرصت مناسبی برای کشورهای دارای ذخایر این فلز ایجاد کند و ایران نیز با برخورداری از ظرفیت‌های معدنی قابل توجه، امکان بهره‌گیری از این شرایط را دارد. با این حال، استفاده از این فرصت به رفع موانع موجود در مسیر تولید و توسعه معادن وابسته است.

وی با اشاره به هدف‌گذاری رشد ۷ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه افزود: دستیابی به این هدف بدون حل مشکلات مربوط به تامین نهاده‌های تولید، از جمله سوخت، مواد ناریه، ماشین‌آلات و قطعات، دشوار خواهد بود.

فرسودگی ماشین‌آلات؛ مانعی برای افزایش تولید

اسلامیان یکی از چالش‌های اساسی معادن کشور را فرسودگی ماشین‌آلات دانست و گفت: بخش قابل توجهی از تجهیزات معدنی عمر بالایی دارند و برای افزایش بهره‌وری و ظرفیت استخراج، نوسازی آنها ضروری است.

به گفته وی، فراهم شدن امکان واردات ماشین‌آلات جدید و تامین ارز مورد نیاز، در کنار دسترسی به قطعات یدکی و تجهیزات تعمیر و نگهداری، باید مورد توجه قرار گیرد.

رئیس انجمن مس ایران تاکید کرد: مسئله ماشین‌آلات تنها به خرید تجهیزات جدید محدود نمی‌شود؛ زیرا اگر قطعات یدکی مورد نیاز برای تعمیر و نگهداری در دسترس نباشد، حتی معادنی که ذخیره و ظرفیت تولید دارند نیز نمی‌توانند با ظرفیت مطلوب فعالیت کنند.

ظرفیت‌های اکتشافی همچنان گسترده است

اسلامیان درباره وضعیت ذخایر معدنی کشور نیز اظهار کرد: ایران از ظرفیت مناسب معدنی برخوردار است و هنوز فرصت‌های زیادی برای اکتشاف وجود دارد. بخش مهمی از فعالیت‌های اکتشافی تاکنون در سطح زمین و عمق‌های میانی انجام شده و اکتشافات عمیق هنوز به اندازه کافی توسعه پیدا نکرده است.

وی افزود: ذخایر شناسایی‌شده فعلی، تمام ظرفیت معدنی کشور را نشان نمی‌دهد و با گسترش اکتشافات عمیق می‌توان به ذخایر جدید دست پیدا کرد. از این رو، ظرفیت‌های معدنی ایران همچنان قابل توجه است و امکان توسعه فعالیت‌های اکتشافی و استخراجی وجود دارد.

ذخایر مس ایران برای دست‌کم یک قرن

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به پراکندگی ظرفیت‌های معدنی کشور گفت: استان‌هایی مانند کرمان، آذربایجان و خراسان جنوبی از مناطق مهم معدنی ایران محسوب می‌شوند و معادن فعال این مناطق همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند، اما توسعه ظرفیت‌های آنها با چالش‌هایی در حوزه انرژی، ماشین‌آلات و تجهیزات مواجه است.

اسلامیان تاکید کرد: اگر قرار است بخش معدن در آینده نقش بیشتری در اقتصاد کشور ایفا کند و بخشی از درآمدهای نفتی را پوشش دهد، سیاست‌گذاری و حمایت از این بخش نیز باید متناسب با چنین هدفی باشد. افزایش سهم معدن در تولید، صادرات و ارزآوری بدون فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز امکان‌پذیر نیست.

وی در پایان با اشاره دوباره به هدف رشد ۷ درصدی معدن در برنامه هفتم توسعه خاطرنشان کرد: تحقق این هدف به فراهم شدن الزامات تولید نیاز دارد. رفع مشکلات تامین سوخت، مواد ناریه، ماشین‌آلات و قطعات می‌تواند مسیر توسعه و افزایش تولید در بخش معدن را هموار کند.

اسلامیان همچنین درباره ذخایر مس کشور گفت: برآوردها نشان می‌دهد ذخایر معادن مس ایران از ظرفیت لازم برای تامین نیاز فعالیت‌های معدنی در بازه‌ای دست‌کم یک‌صد ساله برخوردار است.
منبع:ایرنا