جهش مس در ایران؛ ترکیب دلار و بازار جهانی چه کرد؟

بازار مس در ایران در شرایطی وارد روزهای پرتحرکی شده که قیمت جهانی این فلز در نزدیکی رکوردهای تاریخی قرار دارد و نرخ ارز نیز روندی صعودی را دنبال می‌کند. همزمانی این دو عامل، باعث شده قیمت مس در بازار داخلی افزایش قابل‌توجهی داشته باشد.

بررسی معاملات گواهی کاتد مس نشان می‌دهد قیمت این گواهی طی سه روز معاملاتی نخست هفته جاری حدود ۱۲ درصد رشد کرده و از مرز ۲.۷ میلیون تومان عبور کرده است. این افزایش در شرایطی رخ داده که قیمت محاسباتی دلار کاتد مس، بر اساس نرخ جهانی این فلز، به محدوده ۱۸۷ تا ۱۹۰ هزار تومان رسیده است.

در همین حال، دلار در بازار توافقی در محدوده ۱۶۱ هزار تومان معامله می‌شود و نرخ دلار در بازار آزاد نیز از ۲۲۰ هزار تومان فراتر رفته است. رشد همزمان نرخ ارز و قیمت جهانی مس، فضای متفاوتی را برای معاملات این فلز در بازار داخلی ایجاد کرده است.

کاهش عرضه، پشتوانه قیمت جهانی مس

در بازارهای جهانی نیز مس همچنان در سطوح بالای قیمتی معامله می‌شود. قیمت این فلز در ابتدای سپتامبر ۲۰۲۶ در محدوده ۱۴ هزار و ۴۰۰ دلار به ازای هر تن قرار داشت و قیمت هر پوند مس نیز حدود ۶.۶ دلار بود. در مقایسه با یک سال قبل، قیمت مس بیش از ۴۶ درصد افزایش یافته است.

صعود قیمت فلز سرخ را نمی‌توان به یک عامل منفرد نسبت داد و مجموعه‌ای از عوامل بنیادی و غیربنیادی در شکل‌گیری این روند نقش دارند. در بخش عرضه، کاهش تولید برخی معادن بزرگ و افت تولید شرکت‌هایی مانند کودلکو و فری‌پورت نگرانی‌ها درباره آینده عرضه را افزایش داده است.

از سوی دیگر، تولید مس شیلی در سه‌ماهه دوم به پایین‌ترین سطح خود در ۱۹ سال گذشته رسیده است. این شرایط نشان می‌دهد افزایش سریع عرضه برای پاسخ‌گویی به نیاز بازار چندان ساده نیست؛ چراکه توسعه معادن جدید و افزایش ظرفیت تولید به سرمایه‌گذاری سنگین و زمان طولانی نیاز دارد.

در نتیجه، محدودیت‌های سمت عرضه می‌تواند همچنان به‌عنوان یکی از عوامل حمایتی قیمت مس عمل کند و فلز سرخ را در نزدیکی سقف‌های تاریخی نگه دارد.

تقاضای چین؛ همچنان مهم اما با نشانه‌هایی از ضعف

در سمت تقاضا، چین همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس جهان است، اما نشانه‌هایی از کاهش قدرت تقاضا در این کشور مشاهده می‌شود. با این حال، کاهش موجودی مس در انبارهای چین طی هفته‌های اخیر نشان می‌دهد بازار فیزیکی این فلز همچنان با محدودیت‌هایی مواجه است.

به همین دلیل، رشد قیمت مس را نمی‌توان تنها به افزایش مصرف سنتی چین نسبت داد. ترکیب کاهش عرضه، افت موجودی‌ها و شرایط بازار جهانی باعث شده قیمت فلز سرخ همچنان در محدوده‌های تاریخی بالا باقی بماند.

گواهی کاتد مس؛ واکنش سریع به رشد دلار

در بازار داخلی ایران، نرخ ارز در کنار قیمت جهانی مس یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت این فلز است. رشد بیش از ۱۲ درصدی گواهی کاتد مس در سه روز معاملاتی نخست هفته را نیز می‌توان در همین چارچوب بررسی کرد.

عبور دلار توافقی از ۱۶۰ هزار تومان و ثبت نرخ بالاتر از ۲۲۰ هزار تومان در بازار آزاد، در کنار قیمت بالای مس در بازار جهانی، موجب افزایش ارزش ریالی این فلز شده است.

از سوی دیگر، قیمت محاسباتی دلار کاتد مس در محدوده ۱۸۷ تا ۱۹۰ هزار تومان قرار گرفته که فاصله محسوسی با نرخ دلار توافقی دارد. این موضوع نشان می‌دهد قیمت گواهی کاتد مس تنها از نرخ توافقی ارز تأثیر نمی‌پذیرد و قیمت جهانی مس و تحولات بازار آزاد ارز نیز در شکل‌گیری قیمت آن نقش دارند.

این روند برای شرکت‌های مسی حاضر در بازار سرمایه نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درآمد این شرکت‌ها به قیمت جهانی مس و نرخ ارز وابستگی بالایی دارد. بنابراین تداوم قیمت‌های بالای فلز سرخ در بازار جهانی، همراه با رشد نرخ ارز، می‌تواند از ارزش ریالی فروش شرکت‌های مسی حمایت کند.

ارزش معاملات گواهی مس رکورد زد

افزایش قیمت مس در بازار جهانی و رشد نرخ ارز تنها نشانه‌های افزایش تحرک در بازار داخلی نیستند. ارزش معاملات گواهی سپرده کاتد مس نیز در روز ۱۵ شهریور به رکورد جدیدی رسید و از ۵۰۰ میلیارد تومان عبور کرد.

رشد همزمان قیمت و ارزش معاملات نشان می‌دهد افزایش فعالیت در این بازار تنها به بالا رفتن قیمت محدود نشده و توجه معامله‌گران نیز افزایش یافته است.

گواهی سپرده کاتد مس در شرایط فعلی به‌نوعی بازتاب همزمان دو متغیر مهم یعنی قیمت جهانی مس و نرخ ارز داخلی است. از این رو، هر تغییر قابل‌توجه در این دو بازار می‌تواند مستقیماً بر انتظارات و معاملات گواهی مس اثر بگذارد.

در مجموع، رشد ۱۲ درصدی قیمت گواهی کاتد مس در سه روز معاملاتی نخست هفته و عبور ارزش معاملات از ۵۰۰ میلیارد تومان، از افزایش تحرک در این بازار حکایت دارد؛ بازاری که در شرایط کنونی از یک سو تحت تأثیر رکوردهای جهانی مس و از سوی دیگر تحت فشار صعود نرخ ارز قرار گرفته است.