ارتقای نظام حکمرانی در فولاد مبارکه

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در دوره آموزشی «حکمرانی شرکتی» مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، اظهار کرد: حاکمیت شرکتی، موضوعی است که از سال ۱۹۸۰ مطرح شد و از سال ۱۹۹۰ تقریباً در ادبیات جهانی به صورت منسجم حضور داشت.

وی در ادامه افزود: موضوع حاکمیت شرکتی عمدتاً در شرکت‌های خصوصی و بورسی به‌طور پررنگ‌تری مطرح شد و به‌عنوان مسئله مهمی که تفکیک مالکیت و مدیریت، شفافیت روابط مدیران و سهام‌داران و موضوعات مختلف را مد نظر داشته است، پررنگ‌تر شد.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه گفت: حاکمیت شرکتی با ظهور شرکت‌های بزرگ، بحث جدایی مالکیت از مدیریت پررنگ شد تا تکلیف مالک و مدیران حرفه‌ای به صورت مجزا مشخص شود و به نوعی روش‌های سنتی گذشته کنار گذاشته شد؛ بنابراین ادبیات حاکمیت شرکتی برای جلوگیری از چالش‌هایی همچون تضاد منافع میان مدیران و مالکان و تضادهای سهامداری مطرح شد.

میزان تأثیر خصوصی‌سازی بر بهره‌وری شرکت‌ها

وی خاطرنشان کرد: حاکمیت شرکتی، فرصت‌طلبی مدیران را مدیریت کرده و کاهش می‌دهد، ساختارها را اصلاح و میان آزادی عمل مدیران، منافع ذینفعان و اهداف سازمانی توازن ایجاد می‌کند؛ براساس تحقیقات انجام‌شده، میزان بازدهی دارایی‌های شرکت‌های دولتی بین ۲ تا ۵ درصد از میزان بازدهی دارایی‌های شرکت‌های خصوصی کمتر است و شرکت‌های دولتی در کشورهای در حال توسعه عمدتاً زیان‌ده بوده‌اند.

زرندی با بیان اینکه طبق آمارهای موجود، ۶۰ درصد از شرکت‌های دولتی جهان تحت تأثیر سیاست‌های دولت هستند و بهره‌وری نیروی کار در این شرکت‌ها به طور متوسط پایین‌تر است، اذعان داشت: طی بررسی‌های انجام‌شده در ۵۰۰ شرکت برتر جهان از نظر دارایی، ۱۲۶ شرکت دولتی هستند.

وی در ادامه تصریح کرد: متأسفانه قوانین پراکنده، تعارض تصدی‌گری و تنظیم‌گری، ناتوانی در رصد اطلاعات، مشخص نبودن اهداف، عدم ثبات مدیریتی، نظام انگیزشی ناکارآمد، مداخلات سیاسی، بار تحمیلی دولت، تقسیم سود و غرامت‌ها ازجمله مهمترین عوامل کاهش میزان بهره‌وری در شرکت‌های دولتی ایران هستند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با تأکید بر ضرورت ارتقاء و بهبود شرایط مدیریت شرکت‌های دولتی کشور ابرازداشت: برای مدیریت شرکت‌های دولتی کشورمان باید بتوانیم یک نظام متفاوتی طراحی کنیم؛ ریسک اصلی نظام حاکمیتی شرکت‌های دولتی ایران، تعارض منافع است.

حاکمیت شرکتی در دستور کار فولاد مبارکه

وی در ادامه با بیان اینکه ما در گروه فولاد مبارکه موضوع حاکمیت شرکتی را در دستور کار خود قرار داده‌ایم، تأکید کرد: در این راستا مطالعات خوبی انجام شده و اسناد پشتیبانی آن نیز تهیه گردیده است؛ حاکمیت دیجیتال، سیاست‌گذاری مبتنی بر مشارکت ذینفعان و تصمیم‌گیری داده‌محور، مواجهه با تغییرات و انعطاف در محیط سیاسی و اقتصادی، اخلاق سازمانی، فرهنگ سازمانی، رفتار حرفه‌ای، پایدار و مسئولیت اجتماعی باید به‌عنوان عناصر جدی در نظام حکمرانی نوین دیده شوند.

شکل‌گیری فولاد مبارکه در سخت‌ترین شرایط

زرندی با بیان اینکه فولاد مبارکه بزرگترین شرکت صنعتی ایران است، ابراز داشت: موضوع جالب توجهی که درخصوص فولاد مبارکه وجود دارد این است که بحث احداث و ساخت این مجموعه در بحبوحه جنگی تحمیلی و در دوران ۸ ساله دفاع مقدس مطرح شده است.

وی ادامه داد: نگاه به ساخت فولاد مبارکه پس از مطالعات صورت‌گرفته (پیش از پیروزی انقلاب اسلامی)، حدود سال ۱۳۶۰ و در اوج شرایط عدم فروش نفت و درآمد ارزی کشور، شکل می‌گیرد؛ نکته جالب دیگر اینکه آقای عرفانیان به‌عنوان مجری طرح فولاد مبارکه، در آن زمان عنوان می‌کند که بالاخره جنگ تحمیلی روزی تمام می‌شود و آن‌وقت می‌خواهیم برای کشورمان چه کار کنیم؟ آیا تازه باید بنشینیم فکر کنیم یا از الآن به موازات جنگ باید به فکر طراحی درآمد پایدار کشور پس از جنگ باشیم؟

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه اضافه کرد: فاز اول فولاد مبارکه به ظرفیت تولید ۲.۴ میلیون تن فولاد در سال ۱۳۷۱ به بهره‌برداری رسید و در سال ۱۳۸۰ این میزان به ۴.۵ میلیون تن ارتقاء پیدا کرد؛ گروه فولاد مبارکه در سال ۱۳۸۵ مجتمع فولاد سبا را به تملک خود درآورده و با این اقدام، به ظرفیت تولید سالانه ۵ میلیون تن فولاد خام رسید و در سال ۱۳۹۰ نیز با خرید فولاد هرمزگان به ظرفیت تولید ۶.۵ میلیون تن فولاد خام رسید.

وی با بیان اینکه گروه فولاد مبارکه در سال ۱۳۹۶ شرکت فولاد سنگان را در شرق کشور راه‌اندازی کرد، یادآور شد: طی سال‌های اخیر ظرفیت تولید فولاد خام در گروه فولاد مبارکه به ۱۰.۳ و اکنون به حدود ۱۲ میلیون تن رسیده است؛ در حال حاضر فولاد مبارکه بزرگترین تولیدکننده ورق‌های فولادی تخت در خاورمیانه و شمال آفریقا و با تولید ۱۲.۸ میلیون تن آهن اسفنجی، بزرگترین تولیدکننده متمرکز آهن اسفنجی در جهان است.